ΓΔΔΕΘΠΟΔΕ - ΕΕ Πρωτογενής και Δευτερογενής Νομοθεσία

ΟΙ ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΕΕ ΩΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ.

Ως πρωταρχική πηγή δικαίου πρέπει να αναφερθούν οι ιδρυτικές συνθήκες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των παραρτημάτων, των προσθηκών και των πρωτοκόλλων τους, καθώς και οι μετέπειτα συμπληρώσεις και τροποποιήσεις τους. Οι ιδρυτικές συνθήκες καθώς και οι τροποποιήσεις και οι συμπληρώσεις τους, ιδίως υπό τη μορφή των συνθηκών του Μάαστριχτ, του Άμστερνταμ, της Νίκαιας και της Λισαβόνας, καθώς και των διαφόρων συνθηκών προσχώρησης, περιλαμβάνουν τις θεμελιώδεις διατάξεις όσον αφορά τους στόχους, την οργάνωση και τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και ορισμένα τμήματα του οικονομικού δικαίου. Κατ’ αυτό τον τρόπο χαράσσουν το συνταγματικό πλαίσιο της Ένωσης εντός του οποίου οφείλουν να ενεργούν προς το συμφέρον της τα όργανα της Ένωσης, τα οποία για τον σκοπό αυτό είναι εξοπλισμένα με νομοθετικές και διοικητικές αρμοδιότητες. Ως δίκαιο το οποίο παράγεται άμεσα από τα κράτη μέλη, οι διατάξεις αυτές αναφέρονται στον νομικό λόγο ως πρωτογενές δίκαιο της Ένωσης

ΟΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΩΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ.

Το δίκαιο που παράγεται από τα όργανα της ΕΕ κατά την άσκηση των εξουσιών που τους έχουν μεταβιβαστεί ονομάζεται παράγωγο δίκαιο της Ένωσης και αποτελεί τη δεύτερη σημαντική πηγή δικαίου της ΕΕ. Αποτελείται από νομοθετικές πράξεις, πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση, εκτελεστικές πράξεις και άλλου είδους πράξεις. Ως «νομοθετικές πράξεις» νοούνται εν προκειμένω οι πράξεις οι οποίες εκδίδονται κατά τη συνήθη ή την έκτακτη νομοθετική διαδικασία (άρθρο 289 ΣΛΕΕ). «Πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση» είναι οι πράξεις μη νομοθετικού χαρακτήρα, οι οποίες ωστόσο έχουν καθολική και δεσμευτική ισχύ και με τις οποίες τροποποιούνται ή συμπληρώνονται ορισμένες μη ουσιαστικές διατάξεις μιας νομοθετικής πράξης. Αυτό γίνεται από την Επιτροπή, η οποία θα πρέπει να είναι ρητά εξουσιοδοτημένη προς τούτο με νομοθετική πράξη όπου θα αναφέρονται οι στόχοι, το περιεχόμενο, το πεδίο εφαρμογής και η διάρκεια της εξουσιοδότησης. Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δύνανται να ανακαλέσουν την εξουσιοδότηση ανά πάσα στιγμή. Εξάλλου, για να τεθεί σε ισχύ η εξουσιοδότηση πρέπει να παρέλθει άπραγη η οριζόμενη στην εκάστοτε νομοθετική πράξη προθεσμία εντός της οποίας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν δικαίωμα να εκφράσουν αντιρρήσεις (άρθρο 290 ΣΛΕΕ). Οι «εκτελεστικές πράξεις» αποτελούν εξαίρεση στην αρχή σύμφωνα με την οποία όλα τα μέτρα για την εκτέλεση των δεσμευτικών νομοθετικών πράξεων της ΕΕ λαμβάνονται από τα κράτη μέλη με βάση τις εθνικές διατάξεις. Στην περίπτωση που για την υλοποίηση μιας νομικά δεσμευτικής πράξης της ΕΕ απαιτείται ο καθορισμός ενιαίων προϋποθέσεων, αυτός γίνεται με εκτελεστική πράξη την οποία κατά κανόνα εκδίδει η Επιτροπή ή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το Συμβούλιο. Εντούτοις, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θεσπίζουν εκ των προτέρων γενικούς κανόνες και αρχές σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων της Επιτροπής (άρθρο 291 ΣΛΕΕ). Τέλος, υπάρχει μια σειρά «λοιπών πράξεων» οι οποίες επιτρέπουν στα όργανα της ΕΕ να εκφράζουν μη δεσμευτικές γνώμες και προθέσεις ή ρυθμίζουν την εσωτερική λειτουργία της ΕΕ ή των οργάνων της, όπως στην περίπτωση των από κοινού συμφωνούμενων κανόνων, των διοργανικών συμφωνιών ή των εσωτερικών κανονισμών των οργάνων.

Εξετάζοντας τις νομικές πράξεις των οργάνων της ΕΕ με κριτήριο τον αποδέκτη τους και τα έννομα αποτελέσματα που επιφέρουν στα κράτη μέλη, το σύστημα των μέσων παρεμβάσεως της ΕΕ συνοψίζεται ως εξής:

	ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ	ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ	Όλα τα κράτη μέλη, φυσικά και νομικά πρόσωπα	Άμεση ισχύς και δέσμευση σε όλα τα σημεία
ΟΔΗΓΙΑ	Όλα τα κράτη μέλη ή ορισμένα από αυτά	Δεσμευτική όσον αφορά το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, άμεση ισχύς μόνο υπό ειδικές προϋποθέσεις
ΑΠΟΦΑΣΗ	Αόριστος αριθμός ατόμων. Όλα τα κράτη μέλη ή ορισμένα από αυτά, ορισμένα φυσικά ή νομικά πρόσωπα	Άμεση ισχύς και δεσμευτική σε όλα τα σημεία
ΣΥΣΤΑΣΗ	Όλα τα κράτη μέλη ή ορισμένα από αυτά, άλλα όργανα της ΕΕ, μεμονωμένα άτομα	Μη δεσμευτική
ΓΝΩΜΗ	Όλα τα κράτη μέλη ή ορισμένα από αυτά, άλλα όργανα της ΕΕ, αόριστος αριθμός αποδεκτών	Μη δεσμευτική

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε..

Η τρίτη πηγή δικαίου συναρτάται με τον ρόλο της ΕΕ σε διεθνές επίπεδο. Ως παγκόσμιος πόλος έλξης, η Ευρώπη δεν μπορεί να ασχολείται αποκλειστικά και μόνο με τις δικές της εσωτερικές υποθέσεις, αλλά οφείλει να καταβάλλει προσπάθειες για να προάγει τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές της σχέσεις με άλλες χώρες ανά τον κόσμο. Για τον σκοπό αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση συνάπτει με κράτη μη μέλη της ΕΕ (τις λεγόμενες «τρίτες χώρες») και άλλους διεθνείς οργανισμούς διεθνείς συμφωνίες, οι οποίες αφορούν συμβάσεις διευρυμένης συνεργασίας στους τομείς της εμπορικής πολιτικής, της βιομηχανίας, της τεχνολογίας και της κοινωνικής πολιτικής έως και εμπορικές συμφωνίες για μεμονωμένα προϊόντα.

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑΣ - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Συμβούλιο των Υπουργών Παιδείας

Οι τομείς πολιτικής που καλύπτει το Συμβούλιο Παιδείας, Νεολαίας, Πολιτισμού και Αθλητισμού αποτελούν αρμοδιότητα των κρατών μελών. Συνεπώς, ο ρόλος της ΕΕ στους τομείς της παιδείας, της νεολαίας, του πολιτισμού και του αθλητισμού είναι να παρέχει ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, με στόχο την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος.

Το Συμβούλιο Παιδείας, Νεολαίας, Πολιτισμού και Αθλητισμού απαρτίζεται από τους υπουργούς όλων των κρατών μελών της ΕΕ που είναι αρμόδιοι για την παιδεία, τον πολιτισμό, τη νεολαία, τα μέσα ενημέρωσης, την επικοινωνία και τον αθλητισμό. Η ακριβής σύνθεση του Συμβουλίου εξαρτάται από τα θέματα που πρόκειται να συζητηθούν στην εκάστοτε σύνοδο.

Στις συνόδους του Συμβουλίου παρίσταται επίσης αντιπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συνήθως ο/η επίτροπος για την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, την πολυγλωσσία και τη νεολαία.

Το Συμβούλιο θεσπίζει ως επί το πλείστον μέτρα ενθάρρυνσης και συστάσεις. Ωστόσο, οι πρωτοβουλίες που εγκρίνει το Συμβούλιο, όπως τα προγράμματα Erasmus+ ή «Δημιουργική Ευρώπη», μπορούν να έχουν αμεσότατο αντίκτυπο στους πολίτες της ΕΕ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, εφόσον το επιτρέπουν οι Συνθήκες, το Συμβούλιο μπορεί επίσης να εκδώσει νομοθετικές πράξεις, όπως, για παράδειγμα, για ζητήματα του οπτικοακουστικού τομέα και την αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων.

Επιτροπή Παιδείας

Η Επιτροπή Παιδείας προετοιμάζει τα θέματα που θα συζητήσουν οι υπουργοί παιδείας της ΕΕ. Τα θέματά της καλύπτουν όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης και κατάρτισης, από την προσχολική εκπαίδευση και την υποχρεωτική εκπαίδευση μέχρι την επαγγελματική κατάρτιση, την τριτοβάθμια εκπαίδευση και την εκπαίδευση των ενηλίκων. Η Επιτροπή Παιδείας λειτουργεί και ως καταλύτης για τη συνεργασία και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε χώρους όπως: