Εργαλειοθήκη Προσβασιμότητας

11-09-16 Ποιες αλλαγές θα συναντήσουν κατά τη νέα σχολική χρονιά οι μαθητές σε Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια
Με σημαντικές αλλαγές, οι οποίες θα βελτιώσουν τη λειτουργία του δημόσιου εκπαιδευτικού μας συστήματος, ξεκινά η νέα σχολική χρονιά 2016-17. Οι αλλαγές αυτές είναι αποτέλεσμα του Εθνικού και Κοινωνικού Διαλόγου για την Παιδεία που προηγήθηκε. Να επισημάνουμε δε, ότι, η πλειονότητά τους είναι αποτέλεσμα των προβληματισμών, των αιτημάτων και των αγωνιών της εκπαιδευτικής κοινότητας αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας για το δημόσιο σχολείο, όπως αυτές έχουν καταγραφεί εδώ και πολλές δεκαετίες.
1.ΤΡΕΙΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ
Από τη Σχολική Χρονιά 2016-17 τα 5.394 Νηπιαγωγεία σε όλη τη χώρα θα λειτουργήσουν με το Πρόγραμμα του Ενιαίου Τύπου Ολοήμερου Νηπιαγωγείου, 13.373 Νηπιαγωγοί θα έχουν πλέον Διδακτικό Ωράριο όπως όλοι οι εκπαιδευτικοί και οι εγγραφές στο νηπιαγωγείο θα γίνονται από τον Μάϊο μήνα για την επόμενη σχολική χρονιά.
Ο Νέος Ενιαίος Τύπος Ολοήμερου Νηπιαγωγείου προσφέρει ίσες ευκαιρίες μάθησης σε όλα τα νήπια-προνήπια, καταργώντας την ύπαρξη διαφορετικών τύπων νηπιαγωγείων (κλασικά και ολοήμερα) και αμβλύνοντας τις ανισότητες που υπήρχαν μέσα στην ίδια σχολική μονάδα, η οποία λειτουργούσε με δύο (2) διαφορετικά τμήματα και με δύο (2) διαφορετικά προγράμματα.
Τώρα, εξασφαλίζεται η δημιουργία τμημάτων με ισόρροπη κατανομή των μαθητών ως προς το φύλο, την ηλικία και τις ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες τους, ενώ πριν η κατανομή γινόταν με βάση τις ανάγκες των γονέων για κλασικό ή ολοήμερο τμήμα.
Με το Ενιαίο Τύπο Ολοήμερου Νηπιαγωγείου, όλα τα νηπιαγωγεία γίνονται εν δυνάμει ολοήμερα και λειτουργούν με βάση ένα ενιαίο ωρολόγιο πρόγραμμα, το οποίο αρχίζει στις 8:20 και τελειώνει στις 13.00.
Επίσης, υπάρχει η δυνατότητα απογευματινού προαιρετικού ολοήμερου προγράμματος μετά τις 13:00 και μέχρι τις 16:00 για τα παιδιά των εργαζομένων, ανέργων και ευπαθών κοινωνικά ομάδων, με μείωση του ελάχιστου αριθμού εγγραφέντων νηπίων-προνηπίων από 14 σε 5 στα μονοθέσια, 10 στα διθέσια καθώς και λειτουργία πρωινής ζώνης από τις 7:45 μέχρι τις 8:30, με ελάχιστο αριθμό μαθητών 5 (νήπια – προνήπια) και όχι όπως παλιά που ήταν μόνο για νήπια. Το προηγούμενο ωράριο της πρωινής ζώνης κρίθηκε αντιπαιδαγωγικό καθώς δεν είναι εφικτό για ένα παιδί αυτής της ηλικίας να βρίσκεται στο χώρο του σχολείου από τις 7:00 μέχρι της 16:00 με δεδομένο ότι ούτε στο δημοτικό, ούτε ακόμα και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση ένα παιδί δεν παραμένει τόσες ώρες στο σχολείο.
2. ΕΝΙΑΙΟΣ ΤΥΠΟΣ ΟΛΟΗΜΕΡΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ
Από τη Σχολική Χρονιά 2016-17, 3555 Δημοτικά Σχολεία σε όλη τη χώρα θα λειτουργήσουν με το Πρόγραμμα του Ενιαίου Τύπου Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου. Η δημιουργία και η λειτουργία του, εδράζεται στη συνταγματική δέσμευση για παροχή ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση για όλους τους μαθητές της ίδιας βαθμίδας.
Οι δύο πυλώνες στήριξης του Ενιαίου Τύπου είναι οι αρχές της παιδαγωγικής Ποιότητας και Ισότητας για όλους τους μαθητές της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Με το ισχύον καθεστώς πολυτυπίας σχολείων μέχρι φέτος στη Α/θμια εκπαίδευση προέκυπτε ένα άδικο, ανορθολογικό και αντιπαιδαγωγικό δεδομένο: να προσφέρονται πλουραλισμός γνωστικών αντικείμενων μόνο σε 1337 σχολικές μονάδες. Στα υπόλοιπα Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία (2.218 σχολικές μονάδες) δεν προσφέρονταν τα νέα διδακτικά αντικείμενα. Ταυτόχρονα, οι μαθητές της Α΄ και Β΄ τάξεις ολοκλήρωναν τα μαθήματα 2 διδακτικές ώρες νωρίτερα (στις 12:25).
Ο νέος Ενιαίος Τύπος Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου διατηρεί τα θετικά στοιχεία του ΕΑΕΠ, που όμως προβλέπονταν μόνο για 1337 12/θέσια ολοήμερα δημοτικά σχολεία, εξασφαλίζοντας τον εμπλουτισμό και την επέκταση των προσφερόμενων νέων διδακτικών αντικειμένων των ΕΑΕΠ στους μαθητές όλων των τύπων σχολείων από 4/θέσια και πάνω. Το νέο Ενιαίο Πρόγραμμα συντελείται με αναπροσαρμογή και εξισορρόπηση των ωρών των διδακτικών αντικειμένων μεταξύ των σχολείων με ΕΑΕΠ (1337 σχολικές μονάδες) και τους άλλους τύπους σχολείων (2218 σχολικές μονάδες).
Η λήξη του υποχρεωτικού προγράμματος γενικεύεται για όλες τις τάξεις στις 13:15 καταργώντας την αντιπαιδαγωγική, για παιδιά αυτής της ηλικίας, 7ης ώρας. Ταυτόχρονα, εξασφαλίζει τη δημιουργία ζώνης, ανάμεσα στο διδακτικό (8:00-13:15) και εργασιακό ωράριο(13:15-14:00) των εκπαιδευτικών ώστε να διασφαλιστεί η δυνατότητα πραγματοποίησης των συναντήσεων του Συλλόγου διδασκόντων όσο συχνά κρίνεται αναγκαίο και χωρίς να επηρεάζεται η λειτουργία του διδακτικού προγράμματος.
ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Η έναρξή του προαιρετικού ολοήμερου προγράμματος ορίζεται στις 13:15 και η λήξη του στις 16:00 με μειωμένο τον απαιτούμενο ελάχιστο αριθμό σε 14 μαθητές άνω των 6/θεσίων και τους 10 μαθητές σε 4/θέσια-5/θέσια, αντί για 15 που ίσχυε μέχρι σήμερα στα ΕΑΕΠ.
Ταυτόχρονα, αναβαθμίζεται το Πρόγραμμα του Ολοημέρου, αφού εξασφαλίζεται και γενικεύεται σε όλα τα σχολεία η ώρα Μελέτης-Προετοιμασίας με εκπαιδευτικό του κλάδου ΠΕ 70, ώστε οι μαθητές να απαλλάσσονται, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, από τον φόρτο προετοιμασίας των μαθημάτων και των εργασιών της επόμενης ημέρας. Στη τρίτη ώρα του ολοήμερου προγράμματος προσφέρεται ένα σύνολο από επιλογές διδακτικών αντικειμένων (ΤΠΕ, Αγγλικά, Αθλητισμός, Εικαστικά, Θεατρική Αγωγή, Μουσική, Πολιτιστικοί Όμιλοι Δραστηριοτήτων) που δίνουν την ευκαιρία στην πολύπλευρη ανάπτυξη των ψυχοκινητικών και γνωστικών δεξιοτήτων των μαθητών.
Τέλος, δύναται να λειτουργήσει Τμήμα Πρόωρης Υποδοχής μαθητών (7:00-8:00) των οποίων οι γονείς είναι εργαζόμενοι, άνεργοι ή ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, με ελάχιστο αριθμό αιτήσεων 7 μέχρι τα 8/θέσια και 10 από 9/θέσια και άνω.
3. ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ
Το ωρολόγιο πρόγραμμα του γυμνασίου έχει ελαφρυνθεί κατά τρεις ώρες, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν, ανάλογα με τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των μαθητών/τριών για ενισχυτική διδασκαλία ή ομίλους ενδιαφερόντων ή προγράμματα περιβαλλοντικά κ.τ.λ.
Ο διδακτικός χρόνος χωρίζεται σε τετράμηνα αντί σε τρίμηνα. Έτσι τα υποχρεωτικά ωριαία διαγωνίσματα θα διενεργούνται με μεγαλύτερη άνεση, εφόσον διπλασιάζεται το διαθέσιμο χρονικό διάστημα (το 1ο τετράμηνο έως 20 Ιανουαρίου και το 2ο έως 31 Μαΐου). Παράλληλα οι εκπαιδευτικοί θα έχουν περισσότερο χρόνο στη διάθεσή τους, ιδίως στο 1ο τετράμηνο, ώστε να σχηματίσουν γνώμη σχετικά με την επίδοση των μαθητών/τριών τους. Επίσης, στο 2ο τετράμηνο οι εκπαιδευτικοί θα μπορούν να επιλέξουν αντί διαγωνίσματος την ανάθεση μιας συνθετικής-δημιουργικής εργασίας.
Μετατοπίζεται η εστίαση από την εξεταστική διαδικασία στη διδακτική-μαθησιακή. Τα γνωστικά αντικείμενα στα οποία οι μαθητές/τριες θα εξετάζονται γραπτώς στο τέλος του σχολικού έτους περιορίζονται από δώδεκα-δεκατέσσερα (12-14) σε τέσσερα (4): α) η Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, β) Μαθηματικά, γ) Φυσική, δ) Ιστορία. Με αυτόν τον τρόπο είναι εφικτή η παράταση των μαθημάτων έως 31 Μαΐου.
Η ενισχυτική διδασκαλία επεκτείνεται και μετά τη λήξη του έτους: Το σχολείο θα προσφέρει τον Ιούνιο εντατικά μαθήματα σε όσους/ες μαθητές/τριες δεν προαχθούν σε κάποιο μάθημα, και στη συνέχεια θα εξετάζονται στα τέλη του Ιουνίου. Στόχος είναι το σχολείο να υποστηρίζει τους/τις μαθητές/τριες που δεν επέτυχαν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα και να μην τους/τις υποχρεώνει να καταφύγουν σε βοήθεια επί πληρωμή ή -αν δεν έχουν τέτοια δυνατότητα- να τα βγάλουν πέρα μόνοι/ες τους για να εξετασθούν τον Σεπτέμβριο.
Θεσπίστηκε η «Ημέρα Επαγγελματικού Προσανατολισμού». Σε κάθε σχολική μονάδα θα πραγματοποιηθεί από ειδικούς, κατά τη διάρκεια μιας σχολικής ημέρας, αναλυτική ενημέρωση για τις εναλλακτικές επιλογές εκπαίδευσης που προσφέρονται μετά το γυμνάσιο καθώς και σχετικές βιωματικές δραστηριότητες για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Γ΄ τάξης.
4. MIA NEA AΡΧΗ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ
Από το σχολικό έτος 2016-17 το ΕΠΑΛ αποκτά μια νέα δομή με την οποία αποφεύγεται η πρόωρη ειδίκευση, εξασφαλίζεται η παροχή στέρεων γενικών και τεχνολογικών γνώσεων, δημιουργείται ένα ενιαίο μοντέλο επαγγελματικού σχολείου, παρέχονται περισσότερες επαγγελματικές και εκπαιδευτικές διέξοδοι στους αποφοίτους.
Το νέο ΕΠΑΛ θα έχει την εξής δομή: Α΄ ΤΑΞΗ με ενιαίο πρόγραμμα, Β΄ ΤΑΞΗ με διαχωρισμό σε τομείς τεχνικο-επαγγελματικών σπουδών και Γ΄ ΤΑΞΗ με διαχωρισμό των τομέων σπουδών σε επιμέρους ειδικότητες.
- Στους απόφοιτους. χορηγείται, απολυτήριο Λυκείου, ισότιμο του Γενικού Λυκείου και Επαγγελματικό Πτυχίο ειδικότητας επιπέδου 4.
Διευρύνεται η δυνατότητα της πρόσβασης των αποφοίτων στα ΤΕΙ, ΑΣΠΑΙΤΕ, Στρατιωτικές σχολές, σχολές Αστυνομίας, Πυροσβεστικής, Εμπορικού Ναυτικού μέσω των ειδικών πανελλαδικών εξετάσεων, με ειδικό ποσοστό θέσεων. Τους δίνεται επίσης η δυνατότητα να εισάγονται σε σχολές και τμήματα των Πανεπιστημίων με ποσοστό επιπλέον θέσεων 1%.
Ξεκινά σταδιακά από τη σχολική χρονιά 2016-17, ο νέος θεσμός του προαιρετικού «Μεταλυκειακού Έτους-Τάξη Μαθητείας», με το οποίο δίνεται η δυνατότητα ασφαλούς ένταξης στην εργασία των αποφοίτων, υπό την εποπτεία του σχολείου, με πλήρη εργασιακά δικαιώματα, μισθό στο 75% του κατώτατου μισθού και ασφάλιση και συμπληρωματικής εργαστηριακής εκπαίδευσης στο σχολείο. Μετά από εξετάσεις πιστοποίησης απόκτηση πτυχίου επιπέδου 5.
Οι αλλαγές ξεκινούν σταδιακά, από το σχολικό έτος 2016-17 και θα λειτουργήσουν ως «γέφυρα» από τη υπάρχουσα στη νέα δομή των ΕΠΑΛ. Έτσι, το σχολικό έτος 2016-17 η Α΄ και η Β΄ τάξη θα έχουν νέα δομή και πρόγραμμα ενώ η Γ΄ (καθώς και η Δ΄ εσπερινών) θα ακολουθεί τη δομή του υπάρχοντος συστήματος.
Υπογράφτηκαν ήδη όλες οι Υπουργικές Αποφάσεις με τις οποίες καθορίζονται όλες οι λεπτομέρειες για τη λειτουργία των ΕΠΑΛ. Με το ξεκίνημα των μαθημάτων θα είναι όλα έτοιμα, σε αντίθεση με όλες τις άλλες περιπτώσεις όπου οι προηγούμενοι νόμοι για την ΤΕΕ (2640/98, 3475/06, 4186/13) ψηφίστηκαν μόλις το Σεπτέμβρη και αιφνιδίασαν εκπαιδευτικούς και μαθητές.
Υπενθυμίζουμε τέλος, την επαναλειτουργία σημαντικών τομέων και ειδικοτήτων, που είχαν καταργηθεί βίαια λόγω της διαθεσιμότητας 2500 εκπαιδευτικών της ΤΕΕ, από την προηγούμενη σχολική χρονιά 2015-16, γεγονός που έδωσε «ανάσα» στα ΕΠΑΛ, αφού αυξήθηκαν οι μαθητές/-τριες της Β΄ τάξης σε σχέση με την σχολική χρονιά 2014-15 κατά 25%.
5. ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Η έναρξη του σχολικού έτους 2016-17 βρίσκει την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ενισχυμένη με ένα ευρύτερο δίκτυο δομών εκπαιδευτικής υποστήριξης και φοίτησης και με εκσυγχρονισμένο θεσμικό πλαίσιο προσανατολισμένο στην ενταξιακή και συμπεριληπτική εκπαίδευση.
Οι νέες δομές που προστίθενται στις υπάρχουσες και διευρύνουν τη δυνατότητα κάλυψης των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών των μαθητών σε κάθε γωνιά της χώρας, μετά από 8 χρόνια αδιαφορίας και απραξίας, είναι 531 Τμήματα Ένταξης (61 σε Νηπιαγωγεία, 344 σε Δημοτικά και 126 σε Γυμνάσια), 3 Ειδικά Νηπιαγωγεία, 6 Ειδικά Δημοτικά Σχολεία, 5 ΕΕΕΕΚ, 9 Ειδικά Επαγγελματικά Γυμνάσια και 12 Λυκειακές Τάξεις.
Η έκδοση δύο νέων Υπουργικών Αποφάσεων για τη λειτουργία των Τμημάτων ένταξης και την υλοποίηση προγραμμάτων Συνεκπαίδευσης ολοκληρώνουν τις αλλαγές του νομοθετικού πλαισίου και προωθούν την ενίσχυση των ενταξιακών θεσμών, ενώ ελαχιστοποιούν την περιθωριοποίηση μαθητών και εκπαιδευτικών και ενισχύουν θεσμικά τη συνεργασία των δομών γενικής και ειδικής εκπαίδευσης.
Γενικεύεται η λειτουργία του Ηλεκτρονικού Μητρώου μαθητών ΑμεΑ και μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, η οποία λειτούργησε πιλοτικά την περασμένη σχολική χρονιά και για πρώτη φορά αναμένεται να υπάρξει μια κοινή βάση δεδομένων που θα έχει ως αποτέλεσμα τον ακριβή προσδιορισμό του πραγματικού αριθμού μαθητών που χρήζουν ειδικής εκπαιδευτικής υποστήριξης και να λειτουργήσει ως εργαλείο στήριξης αυτών, είτε στα πλαίσια Ενός Σχολείου που αγκαλιάζει όλα τα παιδιά χωρίς διακρίσεις, είτε στα ειδικά εκπαιδευτικά πλαίσια.
Για την Ειδική Επαγγελματική Εκπαίδευση το σχολικό έτος 2016-17 αποτελεί σταθμό ως ένα μεταβατικό έτος λειτουργίας, το οποίο σηματοδοτεί τον εκσυγχρονισμό των δομών της και προετοιμάζει τη μετάβαση στην καθολική εφαρμογή, του Ενιαίου Ειδικού Επαγγελματικού Γυμνασίου-Λυκείου, κατά το σχολικό έτος 2017-18. Με το νέο τύπο σχολείου η φοίτηση διαρκεί 4 χρόνια στο Γυμνάσιο και 4 χρόνια στο Λύκειο. Στο Γυμνάσιο εφαρμόζεται το πρόγραμμα του γενικού Γυμνασίου, προσαρμοσμένο στις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών, εμπλουτισμένο με θεωρητικά και εργαστηριακά μαθήματα προεπαγγελαμτικής ετοιμότητας. Στο Λύκειο εφαρμόζεται το πρόγραμμα του Εσπερινού Επαγγελματικού Γυμνασίου προσαρμοσμένο στις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών. Αυτές οι αλλαγές θέτουν τέλος αφενός στο άναρχο νομοθετικό πλαίσιο, υπό το οποίο λειτουργούσαν ως τώρα αυτές οι δομές και αφετέρου τερματίζουν την άκαιρη, άσκοπη και αναιτιολόγητη πρόωρη εξειδίκευση των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
6. ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΒΑΘΜΙΔΕΣ
Για όλα τα γνωστικά αντικείμενα δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου δημιουργήθηκαν στο ΙΕΠ επιτροπές που εργάστηκαν για τον εξορθολογισμό της διδακτέας ύλης, στοχεύοντας στα εξής: η διδακτέα ύλη να είναι αντίστοιχη των δυνατοτήτων των μαθητών/τριών κάθε ηλικίας, και εφικτό να ολοκληρωθεί εντός των ωρών που διατίθενται, η έκταση της διδακτέας ύλης και η ποσότητα των πληροφοριών να περιορισθεί, ώστε να εξασφαλισθεί χρόνος για διερευνητική, βιωματική μάθηση, η διδακτέα ύλη να επικεντρώνεται στα σημαντικά τμήματα/έννοιες και να επιδιώκεται εμβάθυνση σε αυτά, ενώ τα υπόλοιπα στοιχεία να προσεγγίζονται συνοπτικά.
Σήμερα προωθούνται στα σχολεία αναλυτικές οδηγίες διαχείρισης της διδακτέας ύλης ανά γνωστικό αντικείμενο και τάξη (που περιλαμβάνουν συμπληρωματικό υποστηρικτικό υλικό και προτάσεις δραστηριοτήτων) και έχει ήδη ξεκινήσει ανά ειδικότητα σχετική ενημέρωση των σχολικών συμβούλων, οι οποίοι θα αναλάβουν άμεσα την ενημέρωση και την υποστήριξη των εκπαιδευτικών στην εφαρμογή της πρότασης εξορθολογισμού.
Κοινό πιλοτικό πρόγραμμα Δημοτικού-Γυμνασίου
Σε σχολεία αντιπροσωπευτικά των διαφόρων περιοχών και τύπων σχολείων της υποχρεωτικής εκπαίδευσης θα εφαρμοστεί πιλοτικά η περιγραφική αξιολόγηση, η οποία θα συνοδεύει την αριθμητική αξιολόγηση.

11-09-16 Ο Νίκος Φίλης κήρυξε την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου του Ευρωπαϊκού Σωματείου Διερμηνέων Νοηματικών Γλωσσών
Ο Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων Νίκος Φίλης, το Σάββατο 10/9/2016, παρευρέθηκε και
"Έχουμε την ιδιαίτερη τιμή να χαιρετήσουμε και να κηρύξουμε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Διερμηνέων Νοηματικών Γλωσσών.
Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που ένα τόσο σημαντικό γεγονός φιλοξενείται για πρώτη φορά στη χώρα μας.
Η προσβασιμότητα των Κωφών πολιτών στα αγαθά της κοινωνικής ζωής και της εκπαίδευσης, της ψυχαγωγίας και του πολιτισμού αναμφίβολα διευκολύνεται από την καθοριστική παρέμβαση των διερμηνέων των νοηματικών γλωσσών.
Είναι γνωστό ότι οι νοηματικές γλώσσες αποτελούν φυσικές γλώσσες, με την έννοια ότι δεν έχουν επινοηθεί από κάποιον αλλά αναπτύχθηκαν αυθόρμητα από την ανάγκη των Κωφών να συναθροίζονται και να επικοινωνούν μεταξύ τους. Στη συνέχεια εξελίσσονται ως γλώσσες, αποκτούν δικό τους ανεξάρτητο λεξιλόγιο και γραμματικές δομές και αποτελούν μέρος του πολιτισμού των κοινοτήτων των Κωφών.
Όμως, ανάμεσα στους Κωφούς και ακούοντες πολίτες, που δεν είναι εκπαιδευμένοι στη νοηματική γλώσσα, χρειάζεται μια γέφυρα διευκόλυνσης της επικοινωνίας και αυτή η γέφυρα δεν είναι άλλη από εσάς τους Διερμηνείς των νοηματικών γλωσσών
Στη χώρα μας η αναγνώριση της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας στην εκπαίδευση έγινε προ 16 ετών με το Νόμο 2817/2000, ένα νόμο πρωτοποριακό για την εποχή του, γιατί συνολικά προήγαγε σε θεσμικό επίπεδο την αποδοχή και την ισότιμη συμμετοχή των μαθητών με αναπηρία στην εκπαίδευση.
Παρόλα αυτά, δεν δημιουργήθηκαν θέσεις εκπαιδευτικών διερμηνέων στην εκπαίδευση που αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για την εκπαίδευση των κωφών και βαρήκοων μαθητών στα ειδικά σχολεία ή για την ένταξη των κωφών και βαρήκοων μαθητών στην γενική εκπαίδευση, μια και η πλειοψηφία αυτών φοιτά στα κοινά σχολεία.
Αναγνωρίζουμε αυτό το έλλειμμα και γι αυτό το λόγο επεξεργαζόμαστε σχέδιο πρόσληψης διερμηνέων στην εκπαίδευση.
Επίσης,
είναι ζητήματα που τα γνωρίζουμε και μας απασχολούν, γιατί η εξεύρεση λύσεων στα παραπάνω θα συμβάλει στην επίτευξη της συνεννόησης και κατανόησης, της αλληλοαποδοχής και ισότιμης συμμετοχής και κυρίως στη εξασφάλιση καλύτερης προσβασιμότητας των Κωφών και Βαρήκοων συμπολιτών μας σε όλες της εκφάνσεις της ζωής στην Ελληνική κοινωνία.
Όσον αφορά την εκπαίδευση των κωφών και βαρήκοων μαθητών τα τελευταία χρόνια έχει υπάρξει σημαντική αναβάθμιση, είτε μέσω της μετάφρασης αρκετών βιβλίων του Δημοτικού Σχολείου στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα και της έκδοσης οδηγών διδασκαλίας είτε μέσω της καθιέρωσης της υποχρεωτικότητας γνώσης της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας για τους εκπαιδευτικούς προκειμένου να τοποθετηθούν σε σχολεία που φοιτούν κωφοί μαθητές.
Με αυτές τις σκέψεις θέλω να σας καλωσορίσω στη χώρα μας, να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και να κηρύξω την έναρξη του συνεδρίου σας, του συνεδρίου των Διερμηνέων των Ευρωπαϊκών Νοηματικών Γλωσσών, αυτών των πολιτιστικών διαμεσολαβητών και ουσιαστικών συνδέσμων μεταξύ δύο πλευρών που επικοινωνούν και εκφράζονται στις μητρικές τους γλώσσες".

11-09-16 Μήνυμα του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων Νίκου Φίλη, για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς
Εύχομαι από καρδιάς σε όλες και όλους σας, μαθήτριες, μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς καλή χρονιά!
Από μεριάς μας έχει καταβληθεί μεγάλη προσπάθεια για να είναι καλή αυτή η χρονιά. Τα ωρολόγια προγράμματα, το πλαίσιο λειτουργίας του σχολείου και η διδακτέα ύλη έχουν ανανεωθεί, τα βιβλία σάς περιμένουν από το καλοκαίρι και τα έξοδα των σχολικών επιτροπών έχουν ήδη καλυφθεί από το Υπουργείο Εσωτερικών. Τέλος, φέτος δεν λείπουν από τα σχολεία εκπαιδευτικοί, χάρη αφενός σε ένα επιτυχή σχεδιασμό του Υπουργείου Παιδείας, ώστε, να ολοκληρωθούν όλες οι αναγκαίες διαδικασίες ταχύτατα και άρα έγκαιρα, αφετέρου χάρη στη συνδρομή του Υπουργείου Οικονομικών που εξασφάλισε τα απαραίτητα κονδύλια.
Για το 2017-8 προετοιμάζονται νέες μεταρρυθμίσεις με την πίστη ότι η εκπαίδευση μπορεί να γίνει το εφαλτήριο που θα βγάλει τη χώρα από την κρίση. Όραμά μας ένα σχολείο όπου θα πνέει άνεμος δημοκρατίας και δημιουργίας και που θα τονώνει την πρωτοβουλία και το μεράκι των εκπαιδευτικών, ένα σχολείο που δε θα είναι εξεταστικό κέντρο, δε θα υπηρετεί τον άκρατο ανταγωνισμό αλλά θα είναι ένα σχολείο ποιότητας και ισότητας, συμμετοχής και συνεργασίας, ένα σχολείο που θα οικοδομεί στέρεη και βαθιά γνώση, εξάπτοντας την περιέργεια και τη φαντασία των παιδιών και καλλιεργώντας την κριτική τους σκέψη.
Εύχομαι και πάλι καλή αρχή στη νέα σας χρονιά!
Νίκος Φίλης
Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων

Ο Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων Νίκος Φίλης παραχώρησε δυο συνεντεύξεις. Η πρώτη είναι στο www.tvxs.gr και την δημοσιογράφο Νικόλ Λειβαδάρη και η δεύτερη στην εφημερίδα "Η Εποχή". Ακολουθούν οι δυο συνεντεύξεις:
Συνέντευξη στο ΤVXS
- Θα κάνουν όλα τα σχολεία αγιασμό αύριο; Πέρσι, η σχολική χρονιά ξεκίνησε με 272 δημοτικά και νηπιαγωγεία κλειστά. Και πώς θα διασφαλίσετε ότι δεν θα υπάρξουν κενά, με δεδομένο ότι εφέτος έχουμε και λιγότερες προσλήψεις αναπληρωτών – πέρσι είχαμε 23.000 κι εφέτος 20.080.
Όλα τα σχολεία σε πλήρη λειτουργία θα κάνουν αγιασμό στις 12 Σεπτέμβρη όπως διαβεβαίωνα εδώ και πολλούς μήνες. Διαψεύδονται όσοι τοποθέτησαν πολύ πολιτικό κεφάλαιο στις καταστροφολογικές προβλέψεις για κλείσιμο χιλιάδων δημοτικών και νηπιαγωγείων, κατάργηση του ολοήμερου σχολείου και των τμημάτων ένταξης, τρομακτική μείωση του αριθμού των αναπληρωτών, μείωση των δαπανών για την Παιδεία, καταδίωξη των ιδιωτικών σχολείων κλπ. Εξ αντικειμένου (για να μην αδικήσω..) επρόκειτο για εκστρατεία απαξίωσης του δημόσιου σχολείου. Έπαιξαν και έχασαν! Και κέρδισαν η Παιδεία και οι νέοι.
- Δάσκαλοι και καθηγητές σας κατηγορούν ότι, στην πράξη, συρρικνώσατε το διδακτικό πρόγραμμα και τις ώρες διδασκαλίας για να καλύψετε τις ελλείψεις. Η ΔΟΕ υποστηρίζει ότι με το νέο ωρολόγιο πρόγραμμα έχουν χαθεί 60 ώρες την εβδομάδα σε κάθε σχολείο, κάτι που σημαίνει 3.500 λιγότερους εκπαιδευτικούς στην πρωτοβάθμια.
Με το Νέο Ενιαίο Τύπο Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου εξασφαλίζεται σε όλα τα δημοτικά σχολεία της χώρας από 4/θέσια και πάνω, η ενιαία παροχή κοινών γνωστικών και διδακτικών αντικειμένων (Εικαστικά, Υπολογιστές, Μουσική, Θεατρική Αγωγή, Αγγλικά, 2η Ξένη Γλώσσα, Φυσική Αγωγή). Μέχρι σήμερα ωφελούνταν μόνο 1337 σχολεία που λειτουργούσαν ως ΕΑΕΠ.
Από το σχολικό έτος 2016-2017 όλα τα σχολεία, 3.555 σχολικές μονάδες, θα λειτουργούν με ενιαίο αναβαθμισμένο πρόγραμμα.
Ακόμη, ενισχύεται η μελέτη – προετοιμασία των μαθητών στο Ολοήμερο σχολείο και στηρίζονται οι οικογένειες των μαθητών που έχουν πραγματική ανάγκη.
Επιπρόσθετα, καταργείται η 7η ώρα για την οποία η εκπαιδευτική κοινότητα είχε έντονες αντιρρήσεις για την παιδαγωγική χρησιμότητάς της, λόγω της κόπωσης των μαθητών και τη μικρή διδακτική διάρκειά της (35 λεπτά). Ταυτόχρονα, εξασφαλίζεται η δημιουργία ζώνης, ανάμεσα στο διδακτικό (08.00-13:15) και εργασιακό ωράριο(13:15-14:00) των εκπαιδευτικών ώστε να διασφαλιστεί η δυνατότητα πραγματοποίησης των συναντήσεων του συλλόγου διδασκόντων όσο συχνά κρίνεται αναγκαίο.
Το πρόγραμμα του γυμνασίου έχει ελαφρυνθεί κατά τρεις ώρες ώστε να συμβαδίζει με τις φυσικές αντοχές των μαθητών και να συμβάλει στην ενεργητική και ουσιαστική μάθηση. Επιπλέον η αλλαγή αυτή προσφέρει κάποιες ώρες εντός του 7/ωρου οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν για ενισχυτική διδασκαλία (π.χ. για τις ξένες γλώσσες, ώστε να είναι δυνατή στο σχολείο η προετοιμασία για το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας ), ομίλους ενδιαφερόντων, προγράμματα πολιτιστικά, περιβαλλοντικά, αγωγής υγείας.
- Προσευχή θα γίνεται από αύριο στα σχολεία; Η τελευταία εγκύκλιος του υπ. Παιδείας προκάλεσε θόρυβο. Κι εσείς, παλαιότερα, είχατε πει ότι «δεν είναι αμαρτία να ξεκινήσει μια μέρα χωρίς προσευχή στο σχολείο»...
Πιστεύει κανείς ότι είναι αμαρτία; Καμιά αλλαγή όμως, δεν γίνεται χωρίς διάλογο. Ιδιαίτερα αν αφορά θέματα συμβολικής ισχύος. Δεν θέλουμε να αιφνιδιάζουμε, ούτε να προκαλούμε. Γι αυτό φέτος αρχίζουμε τη σχολική χρονιά με αγιασμό και προσευχή. Υπάρχει άλλωστε το σχετικό π.δ. Οι αλλαγές στην εκπαίδευση υπακούουν σε ένα σχεδιασμό.
- Έχετε συζητήσει το θέμα της προσευχής και της διδασκαλίας των Θρησκευτικών με τον Αρχιεπίσκοπο; Είστε και υπουργός Θρησκευμάτων πέρα από υπουργός Παιδείας. Και πώς είναι η σχέση σας με τον κ. Ιερώνυμο;
Σέβομαι τον μακαριότατο. Μαζί του υπάρχει ειλικρινής και γόνιμος διάλογος στο πλαίσιο των διακριτών μας ρόλων για όλα τα ζητήματα που αφορούν την Εκκλησία και τη σχέση της με την Πολιτεία. Ο Αρχιεπίσκοπος είναι ένας μετριοπαθής ιεράρχης, και είναι αναμενόμενο να προσπαθεί να εξισορροπήσει ακραίες φωνές που πληθαίνουν στην ιεραρχία. Με την εκκλησία συζητούμε αλλά η απόφαση για τα θέματα παιδείας είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της Πολιτείας
- Ανακοινώσατε το μοντέλο για το νέο Γυμνάσιο, με εξετάσεις μόνον σε 4 μαθήματα. Ποιός είναι ο παιδαγωγικός στόχος και η κεντρική φιλοσοφία αυτών των αλλαγών;
Τα μαθήματα στο γυμνάσιο επεκτείνονται έως τις 31 Μαΐου. Αυτό είναι εφικτό γιατί περιορίζονται μόνο σε τέσσερα τα μαθήματα στα οποία οι μαθητές/τριες θα εξετάζονται γραπτώς στο τέλος του έτους (Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Μαθηματικά, Φυσική, Ιστορία). Σύμφωνα με το προηγούμενο καθεστώς οι εξετάσεις διαρκούσαν σχεδόν τέσσερις βδομάδες, καθώς εξετάζονταν στην Α΄ τάξη σε 12 μαθήματα στη Β΄ τάξη σε 13 μαθήματα και στη Γ’ τάξη σε 14 μαθήματα!
Ο χωρισμός του διδακτικού χρόνου γίνεται σε τετράμηνα αντί σε τρίμηνα. Με το προηγούμενο καθεστώς οι μαθητές/τριες έδιναν ωριαία διαγωνίσματα σε όλα τα μαθήματα και στο 1ο και στο 2ο τρίμηνο. Το σχολείο βρισκόταν σε εξεταστικό πυρετό από τα μέσα Οκτωβρίου μέχρι το τέλος Νοεμβρίου και μετά ξανά από τα μέσα Ιανουαρίου έως τα τέλη Φεβρουαρίου. Οι μαθητές/τριες επικέντρωναν την προσπάθειά τους στην προετοιμασία των διαγωνισμάτων και παραμελούσαν τη μελέτη και τις εργασίες των υπόλοιπων μαθημάτων της εβδομάδας. Παράλληλα, ιδίως οι εκπαιδευτικοί των μονόωρων ή δίωρων μαθημάτων αναγκάζονταν να καταφεύγουν και σε συμπληρωματικά τεστ, επειδή δεν προλάβαιναν να αποκτήσουν καθαρή εικόνα για την παρουσία κάθε μαθητή/τριας στην τάξη.
Αντίθετα, με τον χωρισμό σε τετράμηνα, τα υποχρεωτικά διαγωνίσματα κάθε τετραμήνου μπορούν να διενεργηθούν με μεγαλύτερη άνεση, αφού το χρήσιμο χρονικό διάστημα διπλασιάζεται (από τα μέσα Οκτωβρίου έως 20 Ιανουαρίου και από τέλη Ιανουαρίου έως 31 Μαϊου), οι εκπαιδευτικοί θα έχουν περισσότερο χρόνο στη διάθεσή τους, ιδίως στο 1ο τετράμηνο, για να γνωρίζουν καλά τα παιδιά και να σχηματίσουν γνώμη σχετικά με την επίδοση τους αξιοποιώντας πολλαπλούς τρόπους αξιολόγησης και όχι μόνο γραπτά τεστ. Επίσης, με το νέο Προεδρικό Διάταγμα που θα ισχύσει από αυτή τη σχολική χρονιά, στο 2ο τετράμηνο οι εκπαιδευτικοί μπορούν να επιλέξουν αντί ωριαίου διαγωνίσματος να αναθέσουν μια συνθετική-δημιουργική εργασία.
- Δεχτήκατε σκληρή κριτική και για τις αλλαγές στα ιδιωτικά σχολεία. Ο Σύνδεσμος Ιδιωτικών Σχολείων σας κατηγορεί οτι δεν χτυπάτε τη μαύρη εργασία αλλά απαγορεύετε την αξιολόγηση και διαλύετε τα ιδιωτικά για να μην υπάρχει μέτρο σύγκρισης με το δημόσιο. Κοινώς, ισοπέδωση προς τα κάτω.
Αποκαθιστούμε πλήρως τη συνταγματική νομιμότητα γιατί επαναφέρουμε την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας στα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια και στην υπηρεσιακή κατάσταση του διδακτικού προσωπικού τους εξασφαλίζοντας την ποιότητα των εκπαιδευτικού έργου και, συγχρόνως, καταπολεμούμε τα φαινόμενα αδήλωτης εργασίας, φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής.
Η επαναφορά του κρατικού ελέγχου αφορά και στην έγκυρη πιστοποίηση των τίτλων σπουδών των ιδιωτικών σχολείων, την ισοτίμησή τους με αυτά των δημόσιων και τη συμμετοχή των μαθητών τους σε εθνικές εξετάσεις.
- Προωθείτε την αλλαγή του συστήματος εισαγωγής στα Πανεπιστήμια, στα πρότυπα του International Baccalaureate. Θα μιλάμε πλέον για ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ; Το ίδιο μοντέλο είχε προταθεί και στο παρελθόν αλλά δεν προχώρησε.
Πρόθεση μας είναι η αναμόρφωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ώστε να αποκτήσει το Λύκειο το μορφωτικό ρόλο του και την επιλογή για την είσοδο στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το σύστημα 4 χρόνια Γυμνάσιο και 2 χρόνια Λύκειο δεν είναι εφικτό να εφαρμοσθεί αυτή την στιγμή. Θα αποτελέσει όμως βάση διαλόγου.
Θα πάμε βήμα βήμα, ξεκινώντας από την αναμόρφωση του προγράμματος σπουδών και των μεθόδων διδασκαλίας, κατά προτεραιότητα στις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου, με στόχο να περιορισθεί δραστικά η παραπαιδεία και να ενταχθεί μέσα στο σχολείο το σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Θα απαιτηθούν όμως και άλλες αλλαγές, όπως η αναβάθμιση της Τεχνικής-Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, ήδη άρχισαν βήματα από φέτος, καθώς και οι αναδιαρθρώσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ώστε πχ να γίνεται εισαγωγή των υποψηφίων σε σχολές και όχι τμήματα και να ενισχύεται η κινητικότητα των φοιτητών.
- Κύριε Φίλη, σχεδόν όλοι οι υπουργοί που έχουν περάσει από το υπ. Παιδείας έχουν επιχειρήσει και μια – ημιτελή συνηθως – εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Σας ανησυχεί μήπως ακολουθείτε την ίδια αδιέξοδη πεπατημένη; Και μήπως η πραγματικά ριζοσπαστική πολιτική θα ήταν η πραγματική αναβάθμιση και βελτίωση του υπάρχοντος πλαισίου αντί για τις αέναες, και συνήθως αποσπασματικές, αλλαγές του συστήματος;
Τη χρονιά που μας πέρασε επιχειρήσαμε αλλαγές που ήταν ώριμες στην κοινωνία. Δεν βιαστήκαμε να φέρουμε κάποιο φαραωνικό και υπερφίαλο νομοσχέδιο για μια δήθεν εφ’ όλης της ύλης μεταρρύθμιση. Αφήσαμε αυτή τη δόξα στους προκατόχους μας. Φέτος θα προχωρήσουμε σε αλλαγές που κινούνται στις βασικές κατευθύνσεις που προέκυψαν από τον εθνικό διάλογο για την παιδεία: ισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση, περιορισμό της διδακτέας ύλης και έμφαση στην εμβάθυνση, ελάφρυνση του ωρολογίου προγράμματος και εξασφάλιση χρόνου για δραστηριότητες δημιουργικής ενασχόλησης ή αντισταθμιστικής εκπαίδευσης, εμπλουτισμό των διδακτικών εργαλείων, υλικών και μεθόδων με στόχο την ενεργητική συμμετοχή των μαθητών/τριών στη μαθησιακή διαδικασία, περιορισμό του εξεταστικού φόρτου και εξασφάλιση περισσότερου διδακτικού χρόνου, αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης με επάρκεια γνώσεων γενικής παιδείας και για τους/τις μαθητές/τριες του ΕΠΑΛ και εξασφάλιση βιώσιμων ειδικοτήτων, μέτρα συμπερίληψης της ειδικής αγωγής στην τυπική εκπαίδευση.
- Η ιστορία του εμφυλίου θα μπει τελικά στα βιβλία της Ιστορίας; Είναι άλλη μια πρότασή σας που προκαλεί αντιδράσεις.
Πιστεύω ότι η διδασκαλία της περιόδου του εμφυλίου πόλεμου μπορεί να ενισχύσει την θετική σχέση των πολιτών με την ιστορική αλήθεια καθώς και την εθνική αυτογνωσία και συμφιλίωση. Προφανώς είναι ευαίσθητο θέμα και χρειάζεται ψυχραιμία και σεβασμό στα γεγονότα, τον πόνο και τις μνήμες όλων των Ελλήνων. Δεν αφορά το άμεσο μέλλον καθώς δεν υπάρχει πόρισμα της αρμόδιας επιτροπής όπως υπήρξε για το μάθημα των θρησκευτικών.
- Θα αλλάξουν συνολικά τα προγράμματα σπουδών της Ιστορίας;
Για το μάθημα της Ιστορίας υπάρχουν πολύ ενδιαφέρουσες επεξεργασίες από το παρελθόν που όμως η εθνικιστική προκατάληψη και ο φόβος του πολιτικού κόστους εμπόδισαν την αξιοποίησή τους. Η αρμόδια επιστημονική επιτροπή θα τις εξετάσει. Είναι ώρα να προχωρήσουμε σε αλλαγές και στα προγράμματα σπουδών της Ιστορίας
- Στο ευρύτερο πολιτικό μέτωπο, τι σηματοδοτεί η δημοπράτηση των τηλεοπτικών αδειών; Η κυβέρνηση μιλά για πάταξη της ανομίας και πολιτική νίκη, η αντιπολίτευση για χτίσιμο «νέας διαπλοκής». Εσείς θεωρείτε ότι με τις 4 άδειες χτυπήθηκε η διαπλοκή; Υπάρχουν φωνές και εντός ΣΥΡΙΖΑ που αντιδρούν στη συμμετοχή εργολάβων και υποδίκων στο νέο τηλεοπτικό τοπίο.
Η κυβέρνηση καθόρισε και εγγυήθηκε μέχρι το τέλος μια διαδικασία πλήρους διαφάνειας και αντικειμενικότητας, η οποία, συν τοις άλλοις, θα αποφέρει ένα σημαντικό ποσό χρημάτων στο δημόσιο ταμείο. Οι συμμετέχοντες, ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης, αντιμετωπίσθηκαν επί ίσοις όροις , όπως προκύπτει από το αποτέλεσμα.
Το νέο τηλεοπτικό τοπίο, με κανόνες και με νόμιμες-πληρωμένες άδειες, θέτει τέλος στο καθεστώς των προσωρινών αδειών, δηλαδή το καθεστώς της ασυδοσίας, που διήρκεσε τελικώς 25 χρόνια.
Χρειάστηκε βεβαίως να ανατραπεί το αμαρτωλό πολιτικό σύστημα που εξέθρεψε την διαπλοκή και την ανομία. Απομένουν όμως δύο σοβαρές προϋποθέσεις, τα επόμενα βήματα για την διασφάλιση του δικαιώματος των πολιτών στην ενημέρωση. Το πρώτο είναι η συγκρότηση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ), που δεν έχει καταστεί δυνατή εξαιτίας της επιλογής της ΝΔ να παρεμποδίσει την αδειοδότηση των καναλιών, Και το δεύτερο είναι η περαιτέρω αναβάθμιση του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα, της ΕΡΤ, που η ποιότητα και η λαϊκότητα του μπορούν να διαμορφώσουν υψηλά standards και για τον ιδιωτικό τομέα.
Η ολοκλήρωση του διαγωνισμού για τις τηλεοπτικές άδειες επιβεβαιώνει ότι η χώρα έχει εισέλθει σε μια περίοδο πολιτικής σταθερότητας, ότι τα συμφέροντα του παρελθόντος δεν μπορούν να ποντάρουν στα σενάρια της «αριστερής παρένθεσης», ότι η κυβέρνηση ξεκινά από μια νέα αφετηρία το έργο της, που συνίσταται στην αντιμετώπιση της λιτότητας, τη διεύρυνση της Δημοκρατίας και την ίδρυση ενός νέου κοινωνικού κράτους.
- Βλέπετε άμεσες πολιτικές εξελίξεις; Η ανοιχτή αξιολόγηση και τα μέτωπα με τους δανειστές, ο φόβος του δημοσιονομικού «κόφτη» και η κοινωνική δυσαρέσκεια συντηρούν κλίμα εκλογολογίας.
Αρκετές εκλογές έγιναν τον τελευταίο χρόνο και ο λαός σε όλες επιβεβαίωσε την ίδια πολιτική κατεύθυνση. Η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ για έξοδο από μνημόνια και κρίση υπακούει σε εγχώριους και διεθνείς όρους. Η βασική εσωτερική προϋπόθεση είναι η πολιτική σταθερότητα, που συνδυάζεται με την ανάπτυξη με κοινωνική δικαιοσύνη.
Η εξωτερική προϋπόθεση είναι οι αλλαγές στην Ευρώπη. Αυτές τις ημέρες, με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού, πραγματοποιήθηκε η συνάντηση των ηγετών των μεσογειακών χωρών της Ε.Ε. Το 2017 υπάρχουν κρίσιμες εκλογικές μάχες σε μεγάλες χώρες. Συνεπώς μπορούμε να προσδοκούμε σε μία ευρωπαϊκή κινητικότητα που δεν αφορά μόνο τις ευρωπαϊκές κορυφές αλλά και την κοινωνική βάση, καθώς οι εξελίξεις μπορούν να ξαναδώσουν προτεραιότητα στην ελπίδα.
- Ανασχηματισμό βλέπετε; Κι εσείς θέλετε να μείνετε στο υπουργείο Παιδείας ή θα συζητούσατε τη θέση του γραμματέα του κόμματος, όπως έχει γραφτεί;
Η πρωτοβουλία ανήκει στον πρωθυπουργό. Προσωπικά θέλω να παραμείνω στο υπουργείο Παιδείας. Έχουμε σχεδιασμό τριετίας για τις μεγάλες αλλαγές στην εκπαίδευση με αποδοτικότερη κατανομή των δαπανών και μεγιστοποίηση της αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού. Φέτος έγιναν τα πρώτα βήματα.
- Τον Οκτώβριο ο ΣΥΡΙΖΑ πάει σε ένα κρίσιμο συνέδριο. Τι περιμένετε και τί πρέπει να περιμένουμε από αυτό το συνέδριο μετά από ενάμισι χρόνο της αριστεράς στην εξουσία; Θα υπάρξει – και χρειάζεται να υπάρξει – διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ προς την κεντροαριστερά ή άλλες δυνάμεις;
Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να μετεξελιχθεί σε κόμμα διπλή ευθύνης και διακυβέρνησης και αγώνα. Κόμμα ανοιχτό και δημοκρατικό, ως προ τη λειτουργία του, δηλαδή κόμμα μελών και τάσεων που σέβεται τις κοινωνικές δράσεις και τα κινήματα, δεν τα υποκαθιστά με οιονδήποτε τρόπο, αλλά και δεν διαχέεται σε μια αντίληψη κινηματισμού.
Το κόμμα οφείλει να διατηρεί την πολιτική και ιδεολογική του αυτονομία, αλλά και την ικανότητα διαλόγου και κοινής δράσης με άλλες πολιτικές οικογένειες της Αριστεράς στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Με την έννοια αυτή παρουσιάζει ενδιαφέρον ο διάλογος με σοσιαλδημοκρατικά και οικολογικά κόμματα της Ευρώπης που δεν αφορά μόνον το κυβερνητικό έργο.
- Κύριε Φίλη εγκαλείστε συχνά για αιρετικές, αντισυμβατικές και αμφιλεγόμενες πολιτικές θέσεις, με δεδομένο και τον θεσμικό σας ρόλο στην κυβέρνηση. Αισθάνεστε αντιεξουσιαστής της εξουσίας ή είστε η ιδεολογική συνείδηση του (κυβερνώντος) ΣΥΡΙΖΑ;
Τι να σας πω; Είναι δύσκολη και παρακινδυνευμένη ιστορία η αυτοψυχανάληση! Αυτό που αισθάνομαι είναι ότι συμπεριφέρομαι με βάση την ιστορική-ιδεολογικοπολιτική και γενικότερα πολιτισμική διαμόρφωση, από μικρό παιδί, μέσα στα κινήματα της νεολαίας και της Αριστεράς. Μέσα εκεί ενηλικιώθηκα και μορφώθηκα. Και εκεί οφείλω να δίνω λογαριασμό. Όχι φαντασιακά. Στην νεολαία και την Αριστερά σήμερα. Με συνείδηση του γενικότερου κοινωνικού συμφέροντος.
Συνέντευξη στην εφημερίδα "Η Εποχή"
Ξεκινά η νέα σχολική χρονιά. Τι ελλείψεις ενδέχεται να υπάρξουν; Πώς επετεύχθη ο στόχος να μην υπάρχουν κενά και σοβαρές ελλείψεις, σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια;
Δίνουμε μάχη η χρονιά να ξεκινήσει με τα λιγότερα δυνατά προβλήματα. Έχουμε εξασφαλίσει πιστώσεις για συνολικά 20.800 προσλήψεις αναπληρωτών, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα γίνει πριν την έναρξη του σχολικού έτους στις 12 Σεπτεμβρίου.
Διορθώσαμε στρεβλώσεις στη διαδικασία υπολογισμού των κενών και των πλεονασμάτων εκπαιδευτικών.
Ακολουθώντας τη νομοθεσία, επιλέξαμε για πρώτη φορά μετά το 2001, να προηγηθούν οι προσλήψεις της Πρωτοβάθμιας Ειδικής Εκπαίδευσης, αποδεικνύοντας εμπράκτως τη βαρύτητα που δίνουμε στον ευαίσθητο αυτό χώρο.
Είναι η πρώτη φορά που πριν την έναρξη του σχολικού έτους προσλαμβάνεται ένας τόσο μεγάλος αριθμός αναπληρωτών στην Ειδική και Γενική Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Και μάλιστα φέτος για πρώτη φορά ο έλεγχος των ενστάσεων στις προσλήψεις των αναπληρωτών γίνεται από το ΑΣΕΠ και όχι από τις υπηρεσίες του υπουργείου, γεγονός που καθυστέρησε την έκδοση των οριστικών πινάκων.
Υπάρχουν πολλά κτιριακά προβλήματα ή ελλείψεις υλικοτεχνικές (π.χ. θρανία, καρέκλες). Αυτά πώς θα τα λύσετε;
Αξιοποιούμε κάθε δυνατότητα χρηματοδότησης προκειμένου το κάθε Ευρώ να πιάνει τόπο και να απαντά, δίνοντας λύσεις, στα βασικά προβλήματα του εκπαιδευτικού μας συστήματος, βελτιώνοντάς το.
Βάζουμε επιτέλους τάξη στη διαχείριση των κονδυλίων του ΕΣΠΑ για τη βέλτιστη αξιοποίηση των πόρων και την αποφυγή αλληλεπικαλύψεων.
Συνεργαζόμαστε με την Ειδική Γραμματέα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και την Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη χρηματοδότηση δράσεων που αφορούν στη δημιουργία του «έξυπνου σχολείου» (smart school) με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας και την ορθολογική διαχείριση των πόρων, την αναβάθμιση ψηφιακών υποδομών των σχολείων της α/βάθμιας και β/βάθμιας εκπαίδευσης (edulabs) και την αναβάθμιση των δικτυακών υποδομών πρόσβασης στο διαδίκτυο της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Συζητήθηκε το ζήτημα του περιορισμού της πρωινής προσευχής, ενώ θα αλλάξει το μάθημα των Θρησκευτικών. Με δεδομένο πως η σύνθεση του μαθητικού πληθυσμού αλλάζει, και γίνεται περισσότερο πολυπολιτισμικός τι αλλαγές αναμένεται να γίνουν στα σχολεία;
Πριν από 10 μέρες ψηφίσαμε στη Βουλή τον νόμο για την διαπολιτισμική εκπαίδευση που βελτιώνει το νομοθετικό πλαίσιο που είχε διαμορφωθεί την τελευταία δεκαπενταετία. Η διαπολιτισμική εκπαίδευση αποτελεί την παιδαγωγική απάντηση στην πραγματικότητα της πολυπολιτισμικής ελληνικής κοινωνίας.
Πρόκειται για το εκπαιδευτικό μοντέλο που επιτρέπει την διαλεκτική σχέση, και τη συνεργασία ανάμεσα σε άτομα διάφορων εθνικών/μεταναστευτικών ομάδων.
Η διαπολιτισμική εκπαίδευση είναι ταυτόχρονα μια αρχή (ισότητα ευκαιριών), μια διαδικασία (αλληλεπίδραση ομάδων) και ένα κίνημα (μετασχηματισμός εκπαιδευτικών και κοινωνικών δομών).
Γνωρίζουμε βέβαια ότι πέραν των όποιων νομοθετικών ρυθμίσεων απαιτείται αρκετός χρόνος ακόμη μέχρι η ελληνική κοινωνία βρει τις ισορροπίες που χρειάζονται ώστε με αφετηρία την αλληλοκατανόηση, τον αλληλοσεβασμό και την αλληλοαποδοχή να προχωρήσει προς ένα μέλλον που θα είναι –ούτως ή άλλως - πολύ διαφορετικό από αυτό στο οποίο μεγαλώσαμε εμείς.
Φέτος θα κάτσουν στα θρανία και παιδιά προσφύγων και μεταναστών. Τι μέτρα ένταξής τους στην κοινωνία έχουν παρθεί;
Η πολιτική της κυβέρνησης πέτυχε η Ελλάδα της ανθρωπιστικής κρίσης να αντιμετωπίσει το προσφυγικό με αξιοθαύμαστη αλληλεγγύη, ανθρωπιά και χωρίς πυροδότηση ρατσιστικών-φοβικών αντανακλαστικών από το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας.
Σε ό,τι μας αφορά έχουμε λάβει μέριμνα για την εκπαίδευση των περίπου 15.000 προσφυγόπουλων όπως είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε με βάση τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.
Τα βρέφη ηλικίας 0-4 ετών θα παραμείνουν κάτω από την επίβλεψη των γονιών τους. Τα παιδιά ηλικίας 4-7 ετών θα παραμείνουν πλησίον των γονιών τους εφόσον και οι γονείς τους βρίσκονται εντός των κέντρων υποδοχής και θα συμμετέχουν στις δραστηριότητες προσχολικής αγωγής. Το ΥΠΠΕΘ θα ιδρύσει αίθουσες νηπιαγωγείων εντός των κέντρων όπου νηπιαγωγοί θα αναλάβουν (με την βοήθεια διαμεσολαβητών ή των μητέρων των παιδιών) την σταδιακή εκμάθηση των Ελληνικών στα παιδιά
Τα παιδιά ηλικίας 7 με 12 ετών θα ενταχθούν σε απογευματινές τάξεις των γειτονικών Δημοσίων Δημοτικών, εκτός των ελαχίστων περιπτώσεων όπου τα κοντινά σχολεία δεν επαρκούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα μαθήματα θα γίνονται σε άλλους κοντινούς διαθέσιμους χώρους ή εντός των κέντρων φιλοξενίας.
Τα παιδιά ηλικίας 12-15 ετών που έχουν τελειώσει το δημοτικό ή/και κάποια μη τυπική μορφή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην χώρα τους, θα ενταχθούν σε απογευματινές τάξεις των ΔΥΕΠ των γειτονικών Δημοσίων Γυμνασίων, εκτός των ελαχίστων περιπτώσεων όπου τα κοντινά σχολεία δεν επαρκούν. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, τα μαθήματα θα γίνονται σε άλλους κοντινούς διαθέσιμους χώρους ή εντός των κέντρων φιλοξενίας.
Το ΙΕΠ σε συνεργασία με την Επιστημονική Επιτροπή έχει προτείνει το πρόγραμμα σπουδών και το ωρολόγιο πρόγραμμα για την εκπαίδευση των προσφύγων το οποίο συμπεριλαμβάνει εκμάθηση της Ελληνικής γλώσσας, μαθηματικά, ξένες γλώσσες, φυσική αγωγή, καλλιτεχνικά και δεξιότητες υπολογιστών. Επιπλέον, το ΥΠΠΕΘ πρόκειται να μεριμνήσει για την διδασκαλία της μητρικής γλώσσας
Στις 15 Σεπτεμβρίου έχει προκηρυχθεί απεργία της ΔΟΕ που αντιδρά "στην υποβάθμιση του ολοήμερου νηπιαγωγείου”. Το υπουργείο ισχυρίζεται πως ισχύει το αντίθετο. Τελικά τι ισχύει; Υπάρχει διάλογος ανάμεσα σε συνδικαλιστικές οργανώσεις και υπουργείο; Χιλιάδες παιδιά, παρά τις προσπάθειες, έμειναν εκτός νηπιαγωγείων και παιδικών σταθμών. Τι μέτρα θα λάβετε για αυτά τα παιδιά;
Ο διάλογος με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις υπήρξε εξαντλητικός για όλα τα θέματα. Οι ισχυρισμοί της ΔΟΕ τόσο για το ολοήμερο Νηπιαγωγείο είναι αβάσιμοι και αξιοποιούνται από όσους θέλουν να δημιουργήσουν κλίμα απαξίωσης του δημόσιου σχολείου Είναι χαρακτηριστικό ότι φέτος για πρώτη χρονιά, σε σύγκριση με τα προηγούμενα τριάντα χρόνια, έγιναν εγκαίρως οι προσλήψεις εκπαιδευτικών, ώστε όλα τα σχολεία να λειτουργήσουν από την πρώτη μέρα. Και η ΔΟΕ επέλεξε αυτή τη χρονιά να ξεκινήσει με απεργία! Πρόκειται για αναχρονιστική συνδικαλιστική νοοτροπία που προδίδει ένα κηδεμονευόμενο συνδικαλισμό που δεν λαμβάνει υπόψη την κρίση και τις προσπάθειες για το ξεπέρασμά της. Είναι βέβαιος ότι τέτοιου είδους κινήσεις δεν βρίσκουν σύμφωνους τους εκπαιδευτικούς, τους οποίους εμπιστευόμαστε για την αναβάθμιση του δημόσιου σχολείου.
Αυτό που κάναμε είναι να αποκαταστήσουμε πλήρως τη συνταγματική νομιμότητα επαναφέροντας την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας στα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια και στην υπηρεσιακή κατάσταση του διδακτικού προσωπικού τους. Με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζουμε την ποιότητα των εκπαιδευτικού έργου και, συγχρόνως, καταπολεμούμε τα φαινόμενα αδήλωτης εργασίας, φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής. Πρόκειται για μέτρα που, εκτός των άλλων, συμβάλλουν και στην αύξηση των δημοσίων εσόδων. Δεν βλέπω λοιπόν το λόγο να συζητούμε για την ανάκληση μέτρων τα οποία πριν ψηφιστούν είχαν συζητηθεί και συμφωνηθεί στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς. Παράλληλα δώσαμε τη δυνατότητα άμεσης και οριστικής τακτοποίησης των εκκρεμοτήτων των ιδιωτικών σχολικών μονάδων τηρώντας τους κανόνες περί αδειοδότησης και λειτουργίας των σχολείων, όπως αυτοί προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία.
Η εικόνα της ανεξέλεγκτης λειτουργίας σημαντικού αριθμού ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων μετά την αποδέσμευσή τους από την κρατική εποπτεία που κατέδειξαν οι έλεγχοι του Εθνικού Οργανισμού Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ), δεν αντιστοιχεί σε εκπαιδευτήρια κύρους και σοβαρής λειτουργίας και σίγουρα αδικεί όσα πράγματι ανταποκρίνονται στις νόμιμες προδιαγραφές.
Ποιοι είναι οι σχεδιασμοί του υπουργείου για τα πανεπιστήμια; Ξεκινά η χρονιά και πολλοί φοιτητές δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να σπουδάσουν. Πώς θα βοηθηθούν; Θα υπάρξει ενίσχυση στη φοιτητική μέριμνα και στις εστίες;
Θέλουμε να δώσουμε την ευκαιρία στους φοιτητές να παραμείνουν στα τμήματα που εισήχθησαν . Κάνουμε ότι περνάει από το χέρι μας για την ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας. Τα σχετικά κρατικά κονδύλια δεν μειώθηκαν, παρά την αναγκαστική μείωση των δαπανών για Την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αναζητούμε κι άλλους πόρους μέσω του εξορθολογιμού ή και της εξυγίανσης διαφόρων δράσεων πχ η νέα ρύθμιση για τα πανεπιστημιακά συγγράμματα οδηγεί σε εξοικονόμηση τουλάχιστον 20 εκ. ευρώ τα οποία θα κατευθυνθούν στην φοιτητική μέριμνα. Επίσης σχεδιασμός για τις φοιτητικές εστίες και την εστίαση μπορεί να αποδώσει καλύτερες υπηρεσίες με λιγότερα χρήματα.
Είχατε δεσμευτεί πως θα καταργηθούν τα δίδακτρα στα μεταπτυχιακά. Ποιος ο σχεδιασμός;
Τα μεταπτυχιακά αφορούν 60.00 φοιτητές. Πρόκειται για ένα παράλληλο πανεπιστήμιο. Η ζήτηση είναι μεγάλη, η ποιότητά τους κατά κανόνα καλή, ενώ, βεβαίως, συχνά, παρατηρούνται φαινόμενα «εμπορευματοποίησης», ιδίως σε ορισμένα «επαγγελματικά» μεταπτυχιακά. Η δημοσιονομική κρίση καθιστά δυσχερή την ικανοποίηση της αυξανόμενης ζήτησης για μεταπτυχιακά. Αν τα ελληνικά πανεπιστήμια δεν ικανοποιήσουν αυτό το αίτημα, θα αναλάβουν το έργο ξένα ΑΕΙ και μάλιστα με τη γνωστή διαδικασία της εξ αποστάσεως απονομής μεταπτυχιακών. Συνεπώς είμαστε αναγκασμένοι να συζητήσουμε την καθιέρωση προσιτού τέλους εγγραφής στα μεταπτυχιακά, ώστε τα Τμήματα να μπορούν να καλύψουν τα λειτουργικά τους έξοδα. Υπάρχουν βεβαίως και άλλες εκκρεμότητες, όπως είναι η επιπλέον χρηματοδότηση των πανεπιστημιακών για τη συμμετοχή τους στα μεταπτυχιακά, παρότι και αυτό συμπεριλαμβάνεται στα διδακτικά τους καθήκοντα. Θα μπορούσαμε να σκεφτούμε το ενδεχόμενο να προσλαμβάνονται νέοι διδακτορούχοι οι οποίοι με τη συμβολή των πανεπιστημιακών, να αναλάβουν μεγάλο μέρος των μεταπτυχιακών και να δημιουργηθούν έτσι νέες θέσεις εργασίας για νέους; Επιστήμονες που η αδιοριστία τους περιθωριοποιεί.
Μέχρι στιγμής το υπουργείο προσπαθεί να διαχειριστεί, με δεδομένους τους περιορισμούς από τους θεσμούς, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο χώρος της παιδείας. Πότε θα γίνει η μετάβαση από τη διαχείριση στο σχεδιασμό μιας άλλης παιδείας; Πώς προχωρά η επιτροπή παιδείας; Ένα πάγιο αίτημα της αριστεράς ήταν η αύξηση του προϋπολογισμού για την παιδεία. Πώς θα παλέψετε για αυτό;
Οι δημόσιες δαπάνες έμειναν καθηλωμένες για πολλά χρόνια, κάτω από το 3,5% επί του ΑΕΠ. Δραματική μείωση βέβαια των δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση παρατηρήθηκε κατά την περίοδο 2009-15 κατά 34,1%. Όμως με τον προϋπολογισμό του 2016, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, σταθεροποιήθηκαν οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση στο 2,8 % επί του ΑΕΠ και με αυτό τον τρόπο ανατρέπεται η αρνητική πρόβλεψη του μεσοπρόθεσμου 2014-18 της προηγούμενης κυβέρνησης για συνεχή μείωση των δημόσιων δαπανών για την παιδεία, οι οποίες θα μειώνονταν με βάση αυτή την πρόβλεψη το 2016 στο 2,3% επί του ΑΕΠ και θα έφταναν μόλις στο 1,9 % επί του ΑΕΠ το 2018.
Στόχος είναι η σταδιακή αύξηση των δημόσιων δαπανών για την παιδεία ώστε να φτάσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά συγχρόνως να γίνεται σωστή αξιοποίηση τους έτσι ώστε να δίνουν λύσεις, στα βασικά προβλήματα του εκπαιδευτικού μας συστήματος, βελτιώνοντάς το. Προφανώς η αύξηση των δαπανών για την παιδεία όπως και για την υγεία, συναρτάται τελικώς με τη μεγέθυνση του ΑΕΠ. Άλλες είναι οι δυνατότητες του κοινωνικού κράτους σε μια χώρα με ΑΕΠ 230 δις ευρώ και άλλες οι δυνατότητες με 170δις ευρώ. Δυστυχώς όμως και την εποχή των παχιών αγελάδων κατασπαταλήθηκαν πόροι, έγινε πάρτι με τα ΕΣΠΑ, δημιουργώντας τελικά ερείπια κοινωνικών πολιτικών.
Η δεξιά χτυπά την κυβέρνηση σε ιδεολογικό επίπεδο στα πεδία της παιδείας και της υγείας. Ποιες οι διαφορές; Είδαμε στο νομοσχέδιο για την ιδιωτική παιδεία μονάχα τη δεξιά (και τη Χρυσή Αυγή) να διαφωνούν.
Η Παιδεία, παρότι θα έλεγε κανείς το «κοινό καλό», συνιστά και πεδίο αντιπαράθεσης στρατηγικών επιδιώξεων και αξιών ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά. Όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη και τον κόσμο. Ιδιαίτερα σήμερα που ο νεοφιλελευθερισμό και οι πολιτικές της σκληρής λιτότητας έχουν διαλύσει το κοινωνικό κράτος και έχουν μεταφέρει μεγάλο μέρος των υπηρεσιών παιδείας στην αγορά. Ειδικότερα η ΝΔ στα θέματα της εκπαίδευσης βιώνει μια κρίση ταυτότητας. . Καθώς έχει ενστερνιστεί πλήρως τον νεοφιλελευθερισμό ως κυβερνητική ιδεολογία. Δεν μπορεί να υπερασπιστεί τις εκπαιδευτικές επιλογές του ριζοσπαστικού φιλελευθερισμού, πχ τις ρυθμίσεις για τη λειτουργία των ιδιωτικών σχολείων αλλά και την απαγόρευση λειτουργίας στη χώρα μας ιδιωτικών πανεπιστημίων. Αυτά που αποτελούν στοιχειώδεις δικλίδες προκειμένου να μην εμπορευματοποιηθεί η εκπαίδευση ανάγονται στην προϊστορία της ΝΔ τότε που ακραίοι κατηγορούσαν ΤΟΝ Κωνσταντίνο Καραμανλή για σοσιαλμανία. Και αυτό φάνηκε στη Βουλή στη ψηφοφορία για την ιδιωτική εκπαίδευση. Η συζήτηση για την αριστεία, που από κοινού ξεκίνησαν ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, με τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν οδήγησαν σε όξυνση των εκπαιδευτικών-κοινωνικών ανισοτήτων. Υπάρχουν στοιχεία διεθνών ερευνών αλλά και της ΕΛΣΤΑΤ που δείχνουν ότι τα χρόνια της κρίσης και των πολιτικών της αριστείας, πολλαπλασιάστηκαν οι ευκαιρίες εισόδου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση παιδιών από μορφωμένες και εύπορες οικογένειες, ενώ τα παιδιά από λαϊκές οικογένειες οδηγήθηκαν σε ένα ιδιόμορφο περιθώριο. Αυτή η συζήτηση για την αριστεία, που αποσκοπούσε στην δημιουργία λίγων καλών δημόσιων σχολείων και άφηνε τη μεγάλη πλειοψηφία των σχολείων στην τύχη τους, τώρα φαίνεται να αποκτά πιο συγκεκριμένο σχήμα. Ο κ. Μητσοτάκης είχε χαρακτηρίσει τους μαθητές πελάτες και κορυφαία στελέχη του κόμματός του προχθές στη Βουλή ) Φορτσάκης, Γεωργιάδης, Βορίδης) υποστήριξαν, εν ονόματι «της ελευθερίας της επιλογής», το κράτος να μη χρηματοδοτεί τα σχολεία, αλλά να δίνει κουπόνια στους γονείς οι οποίοι θα επιλέγουν σε ποιο δημόσιο ή ιδιωτικό σχολείο θα πάνε τα παιδιά τους. Προφανώς το δικαίωμα της επιλογής αφορά τους εύπορους και συνδυάζεται με την κατάρρευση της δημόσιας υποχρέωσης για δωρεάν παιδεία. Όπως έχει δείξει η εμπειρία στις λίγες χώρες που εφαρμόστηκε το σύστημα με τα κουπόνια, εντείνεται η εκπαιδευτική-κοινωική ανισότητα δημιουργούνται σχολεία πολλών ταχυτήτων, με καθηγητές πολλών ταχυτήτων, εξανεμίζονται οι δυνατότητες ουσιαστικής μόρφωσης αλλά και κοινωνικής κινητικότητας μέσω του σχολείου για την μεγάλη πλειοψηφία των παιδιών. Πρόκειται κατ ουσίαν για μορφές «ιδιωτικοποίησης» του δημόσιου σχολείου.
Οι πολιτικές της κυβέρνησης, μέχρι στιγμής, είναι υπό αυστηρό έλεγχο. Πότε και σε ποια πεδία είναι δυνατόν να εφαρμοστεί η ιδεολογία του ΣΥΡΙΖΑ;
Έγιναν πολλά βήματα στη παιδεία, την υγεία αλλά και την αδειοδότηση των καναλιών που φέρουν το αποτύπωμα της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, όπως είναι η αναβάθμιση της Ειδικής Αγωγής, οι ρυθμίσεις για την ιδιωτική εκπαίδευση, τα δωρεάν γεύματα στους μαθητές, το ολοήμερο δημοτικό για όλα τα παιδιά, κλπ. Τώρα που έχουμε περάσει την πρώτη αξιολόγηση, και έχουν δημιουργηθεί συνθήκες πολιτικής σταθερότητας, πρέπει να ξεπεράσουμε και μια πολιτική αμηχανία. Να μην νομοθετούμε υπό το φόβο της επόμενης αξιολόγησης. Να καταστήσουμε σαφές πρώτα πρώτα στους εαυτούς μας ότι ο λαός μας ψήφισε για να βγάλουμε τη χώρα από την κρίση αλλά και να εφαρμόσουμε ένα παράλληλο πρόγραμμα. Και αυτό αναλόγως και των ευρωπαϊκών εξελίξεων έχουμε την υποχρέωση να το διεκδικήσουμε στις σχέσεις μας με τους θεσμούς. Η ρύθμιση του χρέους, βήμα βήμα, ο στόχος για άμεση απόφαση σχετικά με τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων μετά το 2018, είναι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν ευνοϊκά τη χαλάρωση της επιτήρησης και την προώθηση μεταρρυθμίσεων με κοινωνικά ριζοσπαστικό πρόσημο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει χάσει την επαφή με την κοινωνία. Το συνέδριο είναι μια ευκαιρία για να την ανακτήσει;
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πρέπει να είναι θεατής των κυβερνητικών αποφάσεων αλλά να λειτουργεί ως συλλογικός διανοούμενος, εκφραστής των αναγκών των πιο αδύναμων στρωμάτων της κοινωνίας και πρωταγωνιστής στους αγώνες για μια κοινωνία δίκαιη, αλληλέγγυα, δημοκρατική, ανθρώπινη. Να αποδειχθεί, διπλής ευθύνης κόμμα, διακυβέρνησης και αγώνα
Οι οργανωτικές αδυναμίες και οι παθογένειες των οργανώσεων της Αριστεράς είναι γνωστές αλλά η αντιστοίχιση του κόμματος με την κοινωνία είναι αναγκαία όσο ποτέ. Μια κυβέρνηση της Αριστεράς έχει ανάγκη να στηριχθεί σε ένα κόμμα ανοιχτό και δημοκρατικό, δημοκρατικό ως προ τη λειτουργία του, δηλαδή κόμμα μελών και τάσεων που δεν εκφυλίζονται σε τιμάρια κορυφής τα οποία αναγκαστικά θα «εξισορροπούνται» μέσα σε ένα καθεστώς αρχηγισμού. Κόμμα που σέβεται τις κοινωνικές δράσεις και τα κινήματα, δεν τα υποκαθιστά με οιονδήποτε τρόπο, δηλαδή δεν τα καπελώνει, αλλά και δεν διαχέεται σε μια αντίληψη κινηματισμού. Το κόμμα οφείλει να διατηρεί την πολιτική και ιδεολογική του αυτονομία, που βασικό στοιχείο της είναι ο ενωτικός χαρακτήρας είναι η ικανότητα διαλόγου και κοινής δράσης με άλλες πολιτικές οικογένειες της Αριστεράς στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Με την έννοια αυτή παρουσιάζει ενδιαφέρον ο διάλογος με σοσιαλδημοκρατικά και οικολογικά κόμματα της Ευρώπης που δεν αφορά μόνον το κυβερνητικό έργο.

10-09-16 Συνέντευξη του Νίκου Φίλη στην εφημερίδα Αγορά
Ο Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων Νίκος Φίλης παραχώρησε συνέντευξη στην εφημερίδα Αγορά και στον δημοσιογράφο Μάνο Νιφλή.
ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ
1.Υφίσταται και εφέτος ο κίνδυνος να μην ανοίξουν σχολεία λόγω ελλείψεων ή θα υπάρξουν παιδιά που αρχίσουν μαθήματα αργότερα; Ήδη στην περιφέρεια καταγράφονται μεγάλες ελλείψεις που είναι απαγορευτικές για να ανοίξουν σχολεία.
Τα σχολεία θα ανοίξουν από την πρώτη μέρα. Φέτος για πρώτη φορά οι ενστάσεις επί των προσλήψεων αναπληρωτών ελέγχονται από το ΑΣΕΠ και αυτό απαιτεί επιπλέον χρόνο αλλά προσδίδει κύρος και διαφάνεια στη διαδικασία ώστε να πάψει κάθε υπόνοια για πλασματική προϋπηρεσία των εκπαιδευτικών.
2. Πώς θα αντιμετωπίσετε το φαινόμενο των μετατάξεων εκπαιδευτικών σε μητροπόλεις ή άλλες δημόσιες υπηρεσίες την ώρα που λείπουν από τις αίθουσες; Πόσοι εκπαιδευτικοί μετατάσσονται εφέτος;
Οι αποσπάσεις-όχι μετατάξεις- των εκπαιδευτικών όχι μόνο στις μητροπόλεις αλλά και σε όλους τους φορείς του δημοσίου είναι μειωμένες όπως είχαμε δεσμευτεί.
3. Υπάρχουν ακόμη και σήμερα μαθητές που κάνουν μάθημα σε isobox ή αίθουσες προκάτ. Υπάρχει σχετική πρόβλεψη να αντιμετωπίσετε το θέμα;
Το πρόβλημα είναι υπαρκτό κυρίως στη Δυτική Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και το Βόλο και αντιμετωπίζεται κατά περίπτωση ανάλογα με τη δυνατότητα ανέγερσης νέων κτιρίων ή συστέγασης σε κάθε περιοχή.
Παράλληλα προχωράμε σε σύναψη δανείου με την Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη χρηματοδότηση δράσεων που αφορούν στην αναβάθμιση στην εξοικονόμηση ενέργειας και την ορθολογική διαχείριση των πόρων (smart school)
4.Θα καταγραφούν και σε αυτή τη σχολική χρονιά ελλείψεις ακόμη και σε πετρέλαιο ή άλλα βασικά υλικά; Τι γίνεται με τις πιστώσεις;
Καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια ώστε τα σχολεία να λειτουργήσουν από την πρώτη μέρα. Τα πρώτα 25 εκ. ευρώ της επιχορήγησης προς τις σχολικές επιτροπές που χειρίζονται αυτά τα θέματα, είναι ήδη στα ταμεία τους.
ΜΑΘΗΜΑΤΑ
5. Έχετε δεχθεί κριτική για «εμμονή» στην αλλαγή μαθημάτων. Ποιες είναι οι ενστάσεις σας στην ύλη ή στον τρόπο διδασκαλίας στα θρησκευτικά, την ιστορία; Υπάρχουν και άλλα μαθήματα στα οποία θεωρείτε ότι πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις;
Δεν πρόκειται για προσωπική εμμονή αλλά για ώριμα ζητήματα που συζητούνται πολλά χρόνια στην εκπαιδευτική κοινότητα.
Η αναμόρφωση του μαθήματος των Θρησκευτικών αποτελεί προϋπόθεση για να παραμείνει υποχρεωτική η διδασκαλία του σε όλους τους μαθητές. Υπάρχει το σχετικό πόρισμα της αρμόδιας Επιστημονικής Επιτροπής του ΙΕΠ που προτείνει την μετατροπή του μαθήματος από ομολογιακό-κατηχητικό σε μάθημα γνώσης των θρησκειών, με ιδιαίτερη έμφαση στην ορθοδοξία. Θα υπάρξει φυσικά η απαιτούμενη επιμόρφωση των θεολόγων ώστε να υποστηρίξουν τη νέα ύλη του μαθήματος.
Για το μάθημα της Ιστορίας δεν υπάρχει ανάλογη επεξεργασία που να έχει φτάσει σε πόρισμα. Υπάρχουν βεβαίως επεξεργασίες από το παρελθόν που όμως η εθνικιστική προκατάληψη και ο φόβος του πολιτικού κόστους εμπόδισαν την αξιοποίησή τους. Είναι ώρα να προχωρήσουμε σε αλλαγές και στα προγράμματα σπουδών της Ιστορίας.
6. Γιατί μειώνετε τις ώρες διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών;
Στο Γυμνάσιο, η μείωση των ωρών στα Αρχαία αφορά αποκλειστικά και μόνο τη διδασκαλία από το πρωτότυπο και στην Α τάξη συνοδεύτηκε με αύξηση των ωρών στα Νέα Ελληνικά. Η επιλογή αυτή απορρέει από μια παιδαγωγική αντίληψη και υπηρετεί το στόχο να μάθουν να μιλούν τα παιδιά καλύτερα ελληνικά. Επεξεργαζόμαστε τη συνολική αναμόρφωση των προγραμμάτων διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας. Άλλωστε το θέμα των Αρχαίων διαχρονικά έχει αποτελέσει κεντρικό ζήτημα των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων του 20ΟΥ αιώνα στη χώρα μας.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
7. Ποιες είναι οι αλλαγές που θα γίνουν στον τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση; Υπάρχει συγκεκριμένο πλάνο αλλαγών;
Έχουμε συνείδηση ότι το σύστημα των εισαγωγικών για τα Πανεπιστήμια έχει εξαντλήσει τη δυναμική του και στηρίζεται, δυστυχώς, σε μία παγκόσμια πρωτοτυπία που είναι η υποβάθμιση του σχολείου και η ενίσχυση της παράλληλης εκπαίδευσης, πράγμα που σημαίνει μία περαιτέρω οικονομική αιμορραγία της οικογένειας. Εργαζόμαστε, μέσω και του εθνικού διαλόγου, για να υπάρξει, χωρίς βιασύνη αλλά και χωρίς μεγάλες αναβολές, ένα νέο σύστημα επιλογής για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, το οποίο θα αναβαθμίζει το σχολείο. Συνεπώς το νέο σύστημα προϋποθέτει μια αναμόρφωση του Λυκείου και κυρίως των δύο μεγαλυτέρων τάξεων του Λυκείου. Επί πλέον η ευθύνη επιλογής για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση θα αποδίδεται στο σχολείο και όχι σε άλλα σχήματα εκτός του σχολείου.
Αυτή είναι η φροντίδα μας, αυτός είναι ο σχεδιασμός μας και την κατάλληλη στιγμή μέσα από διάλογο και χωρίς να αιφνιδιάζουμε θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε και στις αποφάσεις.
8. Πώς θα λειτουργεί η διετία του λυκείου για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση;
Υπάρχουν πολλές διεθνείς πρακτικές, τις οποίες θα μελετήσουμε και θα προσαρμόσουμε στην ελληνική πραγματικότητα. Στην Ελλάδα, το σύστημα 4 χρόνια Γυμνάσιο και 2 χρόνια Λύκειο δεν είναι εφικτό να εφαρμοσθεί αυτή την στιγμή. Θα αποτελέσει όμως βάση διαλόγου. Θα πάμε βήμα βήμα, ξεκινώντας από την αναμόρφωση του προγράμματος σπουδών και των μεθόδων διδασκαλίας, κατά προτεραιότητα στις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου, με στόχο να περιορισθεί δραστικά η παραπαιδεία και να ενταχθεί μέσα στο σχολείο το σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Θα απαιτηθούν όμως και άλλες αλλαγές, όπως η αναβάθμιση της Τεχνικής-Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, ήδη άρχισαν βήματα από φέτος, καθώς και οι αναδιαρθρώσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ώστε πχ να γίνεται εισαγωγή των υποψηφίων σε σχολές και όχι τμήματα και να ενισχύεται η κινητικότητα των φοιτητών.
9. Θεωρείτε ανταγωνιστικό το μοντέλο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε σχέση με εκείνα χωρών στα οποία «μεταναστεύουν» Έλληνες φοιτητές;
Τα ελληνικά εκπαιδευτικά ιδρύματα και τα ερευνητικά κέντρα έχουν υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό. Αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι η χώρα μας έχει προσελκύσει την τελευταία επταετία πάνω από 1 δισ. ευρώ κοινοτικών κονδυλίων μέσω προγραμμάτων των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων,
Αυτά όμως συνήθως δεν αναδεικνύονται και τα πανεπιστήμιά μας όπως και τα ερευνητικά κέντρα συχνά απαξιώνονται με έωλα επιχειρήματα είτε από άγνοια είτε σκοπίμως.
Σήμερα, το μεγάλο στοίχημα είναι η αξιοποίηση της καινοτομίας που προκύπτει από τη γνώση και συνεισφέρει στην ανάπτυξη της οικονομίας.
Επίσης απαιτείται μεγαλύτερη διασύνδεση με διεθνή εκπαιδευτικά ιδρύματα και προγράμματα σπουδών σε ξένες γλώσσες προσιτά και ελκυστικά σε αλλοδαπούς φοιτητές και ορθολογικότερη οργάνωση των σχολών και των τμημάτων.
10. Δεν πιστεύετε ότι θα πρέπει να μπει μία τάξη ή όριο στα πανεπιστήμια σε σχέση με τους «αιώνιους» φοιτητές;
Μας απασχολεί ιδιαίτερα η παράταση, καθυστέρηση ή εγκατάλειψη των σπουδών που αφορά δυστυχώς ένα μεγάλο μέρος του φοιτητικού πληθυσμού με αυξητικές μάλιστα τάσεις. Το γεγονός ότι στις σχολές στις οποίες παρουσιάζονται μεγάλα ποσοστά καθυστέρησης ή εγκατάλειψης των σπουδών φοιτούν παιδιά από χαμηλά κοινωνικά στρώματα , δεν είναι τυχαίο.
Οι ισχυρισμοί που επικεντρώνουν στους «τεμπέληδες φοιτητές – βαρίδια» για την ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση παραβλέπουν μεθοδικά τις αιτίες που οδηγούν σε αυτό το φαινόμενο.
Τα οικονομικά προβλήματα των οικογενειών που αδυνατούν να αντιμετωπίσουν το μεγάλο κόστος των σπουδών, η ανάγκη εύρεσης εργασίας για τη στοιχειώδη κάλυψη κάποιων εξόδων από τους ίδιους τους φοιτητές, η έλλειψη προσδοκιών όσον αφορά την επένδυση στις σπουδές, οι χαμηλές δαπάνες για φοιτητική μέριμνα είναι οι αιτίες που οδηγούν στο φαινόμενο. Αυτά είναι πολιτικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε.
ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
11. Πριν από λίγες ημέρες δημοσιοποιήθηκαν τα στοιχεία ελέγχων σε ιδιωτικά σχολεία. Κατηγορηθήκατε ότι αυτοί οι έλεγχοι έγιναν αργά αλλά και ότι τα στοιχεία τους δημοσιοποιήθηκαν τις ημέρες των εγγραφών σε αυτά γιατί είστε ιδεοληπτικά αντίθετος στην ιδιωτική εκπαίδευση.
Οι επιτόπιοι έλεγχοι του Εθνικού Οργανισμού Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ) κατέδειξαν πολλές περιπτώσεις ανεξέλεγκτης λειτουργίας ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων μετά την αποδέσμευσή τους από την κρατική εποπτεία.
Η εικόνα αυτή δεν αντιστοιχεί σε εκπαιδευτήρια κύρους και σοβαρής λειτουργίας και σίγουρα αδικεί όσα πράγματι ανταποκρίνονται στις νόμιμες προδιαγραφές.
Εμείς δώσαμε τη δυνατότητα στα ιδιωτικά σχολεία, με πρόσφατη διάταξη που ψηφίσθηκε πριν από λίγες μέρες, να τακτοποιήσουν άμεσα και οριστικά τις εκκρεμότητες τους τηρώντας τους κανόνες περί αδειοδότησης και λειτουργίας των σχολείων, όπως αυτοί προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία.
12. Συνεχώς βλέπουν το φως της δημοσιότητας αποκαλύψεις για πλαστογραφίες ή παράνομες διαδικασίες που ακολούθησαν στελέχη του δημοσίου για τη νομιμοποίηση λειτουργίας του ΙΕΚ ΞΥΝΗ. Ποιες κινήσεις γίνονται ή θα γίνουν, στο πλαίσιο αρμοδιότητας του υπουργείου, για το θέμα;
Το νομοθετικό πλαίσιο για την αδειοδότηση των ινστιτούτων επαγγελματικής κατάρτισης και κολλεγίων είναι σαφές και συγκεκριμένο.
Η Γενική Γραμματεία Δια Βίου Μάθησης και Νέας Γενιάς ως επιβλέπουσα και αρμόδια αρχή για την αδειοδότηση των Ιδιωτικών ΙΕΚ προέβη στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας του ΙΕΚ ΞΥΝΗ κατ’ εφαρμογή σχετικής απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών.
Οι σπουδαστές δικαιούνται επιστροφής των διδάκτρων που έχουν ήδη προκαταβάλει ενόψει της νέας εκπαιδευτικής περιόδου, δικαιούμενοι είτε μεταγραφής σε άλλο Ιδιωτικό ΙΕΚ της περιοχής προτίμησης τους, όπου λειτουργεί τμήμα της ειδικότητας τους, είτε δωρεάν μετεγγραφής σε δημόσιο Ι.Ε.Κ., εφόσον λειτουργούν αντίστοιχα τμήματα με την ειδικότητά τους
13. Πρόκειται να γίνει κάποια αλλαγή στην κατεύθυνση καταπολέμησης της παραπαιδείας σε σχέση με τα ιδιαίτερα εκπαιδευτικών του δημοσίου;
Η δυναμική και ανεξέλεγκτη παρουσία της παραπαιδείας στη χώρα μας δεν λειτουργεί συμπληρωματικά αλλά επιτείνει της αδυναμίες του σχολείου, δημόσιου και ιδιωτικού και εμποδίζει την ουσιαστική αναβάθμισή του.
Η παραπαιδεία ως κουλτούρα με ισχυρά κοινωνικά ερείσματα δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί με επιτυχία ούτε με ποινικές διώξεις ούτε με νομοθετικές ρυθμίσεις μόνο.
Η αντιμετώπισή της μπορεί να είναι επιτυχής μόνο αν ανατραπεί η μονοδιάστατη λογική του σχολείου (είσοδος σε ΑΕΙ-ΤΕΙ) και ξαναβρεί τον παιδαγωγικό του ρόλο.