06-10-16 Νίκος Φίλης: Την ευθύνη για την εκπαίδευση στη χώρα μας την έχει το κράτος με τα αρμόδια οργανά του

Το πρώτο ζήτημα στο οποίο όλοι συμφωνήσαμε και συμφωνούμε είναι ότι την ευθύνη για την εκπαίδευση στη χώρα μας έχει το κράτος με τα αρμόδια όργανά του. Βεβαίως, η Εκκλησία μπορεί να διατυπώνει την άποψή της και οφείλουμε να λαμβάνουμε υπόψιν το διάλογο που αναπτύσσεται ευρύτερα γύρω από ζητήματα, όπως είναι το μάθημα των Θρησκευτικών. Αυτό κάναμε επί μεγάλο χρονικό διάστημα. Ίσως να μην έφτανε για την Εκκλησία αυτός ο διάλογος. Ποτέ δεν τελειώνει ο διάλογος.

 

Τα παραπάνω δήλωσε σήμερα στη Βουλή ο Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του Ε΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και Βουλευτή Δωδεκανήσου της Δημοκρατικής Συμπαράταξης ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ κ. Δημητρίου Κρεμαστινού σχετικά με τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών.

 

Ο Νίκος Φίλης σημείωσε ότι υπάρχει θα έλεγε κανείς μια προσπάθεια καταλλαγής στις σχέσεις Εκκλησίας και πολιτείας και στην κατεύθυνση αυτή βοήθησε στο να εξηγηθούν ζητήματα και να αρθούν παρεξηγήσεις  η χθεσινή συνάντηση με την αντιπροσωπεία της Ιεραρχίας, με επικεφαλής τον Μακαριότατο.

 

Ο Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων ανέφερε για τα προγράμματα σπουδών των Θρησκευτικών:

"Θα εφαρμοστούν φέτος τα προγράμματα που αποφασίσαμε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της πολιτείας. Θα εφαρμοστούν ταυτοχρόνως με υλικό το οποίο έχει ήδη διανεμηθεί στα σχολεία και είναι τα περσινά βιβλία. Δεν βγάλαμε καινούργια βιβλία. Τα καινούργια βιβλία θα γραφτούν στο τέλος του χρόνου. Τα περσινά βιβλία, μαζί με άλλο υλικό, αποτελούν πηγές για το μάθημα.

Υπενθυμίζω ότι τα βιβλία που ισχύουν είχαν συναντήσει, όταν πρωτοεκδόθηκαν, την ισχυρή αντίδραση της Ιεραρχίας. Διδάχθηκαν όμως επί τόσα χρόνια διότι, επαναλαμβάνω, η απόφαση για την εκπαίδευση είναι θέμα του κράτους, με σεβασμό στην άποψη της Εκκλησίας".

 

Ο Νίκος Φίλης τόνισε ότι "όπως συμβαίνει με όλα τα μαθήματα, έτσι και με τα Θρησκευτικά θα γίνει αξιολόγηση φέτος των νέων προγραμμάτων και πριν γραφτούν τα νέα βιβλία, που ελπίζουμε να κυκλοφορήσουν του χρόνου, θα υπάρξει διάλογος με εκπαιδευτικούς και με εκκλησιαστικούς φορείς γύρω από τα ζητήματα της εφαρμογής των νέων προγραμμάτων σπουδών".

 

Κλείνοντας το πρώτο μέρος της απάντησής του ο Υπουργός δήλωσε:

Πρόθεση της πολιτείας δεν είναι να δημιουργεί αντιδικίες, δεν είναι να αμφισβητεί τους διακριτούς ρόλους των διαφόρων θεσμών και ιδιαιτέρως των κορυφαίων θεσμών, όπως είναι η Εκκλησία και η πολιτεία, αλλά στο πλαίσιο των συνταγματικών αρμοδιοτήτων του κράτους να μπορεί να προχωρεί το μείζον, που είναι η βελτίωση της εκπαίδευσης.

Με αυτήν την έννοια, πιστεύω πως αν αφήσουμε στιγμές οι οποίες δεν βοηθούν σε αυτή την συνεννόηση, μπορούμε να προχωρήσουμε και να γνωρίζουμε πως θα είναι προς όφελος των παιδιών και συνολικά προς όφελος της εκπαίδευσης.

 

Στο δεύτερο μέρος της απάντησή του ο Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων ανέφερε τα ακόλουθα:

 

Κύριε συνάδελφε, συμφωνώ μαζί σας ότι πρέπει να σεβόμαστε το θρησκευτικό συναίσθημα των πολιτών, να αναγνωρίζουμε τον σύνθετο ρόλο της θρησκείας στη ζωή και στις μεταφυσικές ανησυχίες των πολιτών. Αλίμονο. Αυτά είναι κατοχυρωμένα από το Σύνταγμα. Και κάθε μέρα η Κυβέρνηση, όχι μόνο η δική μας, και άλλες κυβερνήσεις με την πολιτική τους αποδεικνύουν ότι τα σέβονται.

Το ζήτημα που συζητούμε τώρα δεν είναι το θέμα αυτό. Είναι ένα θέμα που αφορά τη θρησκευτική διαπαιδαγώγηση-εκπαίδευση των νέων. Και το άρθρο του Συντάγματος, όπως ξέρετε, δεν ομιλεί για χριστιανική –πολύ περισσότερο και ειδικότερα ορθόδοξη- διαπαιδαγώγηση ως αποστολή του σχολείου. Μιλάει γενικά για την εθνική και θρησκευτική αγωγή των παιδιών ως αποστολή του σχολείου. Αυτό σημαίνει ότι το σχολείο προετοιμάζει όχι πιστούς, αλλά πολίτες. Αυτό έχει μεγάλη σημασία. Και μερικές φορές στον δημόσιο διάλογο αθέλητα ή ηθελημένα παραποιείται αυτή η ρητή συνταγματική διάταξη σχετικά με τους σκοπούς της εκπαιδεύσεως.

Θα συμφωνήσω μαζί σας στη γενική προσέγγιση που κάνατε. Βεβαίως, μου κάνει εντύπωση ότι καταφεύγετε σε έναν ειδωλολάτρη συγγραφέα για να υποστηρίξετε τη χριστιανική διαπαιδαγώγηση, όπως είπατε. Καταλαβαίνω, όμως, ότι αυτό είναι μία ανθρωπολογική, ιστορική προσέγγιση του θρησκευτικού φαινομένου.Δεν συμφωνώ μαζί σας στον κατεδαφιστικό τρόπο για τον ρόλο των επαναστάσεων στην ηθικοπνευματική διαμόρφωση των κοινωνιών. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς θα ήταν οι σύγχρονες κοινωνίες πράγματι χωρίς τη μεγάλη επανάσταση του Χριστιανισμού. Και εννοώ το κήρυγμα της αγάπης του Χριστού. Πράγματι, είναι ένα στοιχείο που το ζούμε στην καθημερινότητά μας οι σύγχρονες κοινωνίες. Και βεβαίως, δεν μπορώ να καταλάβω πώς θα ήταν οι σύγχρονες κοινωνίες χωρίς τη Γαλλική Επανάσταση, χωρίς την Οκτωβριανή Επανάσταση, δηλαδή χωρίς τη διαρκή αγωνία των πολιτών και των κοινωνιών για να πάει μπροστά η κοινωνία και ο κόσμος.

 

Βεβαίως, είναι αλήθεια ότι, όπως συμβαίνει συχνά, πολλές φορές άλλο είναι το μήνυμα και άλλη είναι η πράξη. Συμβαίνουν αυτά. Γι’ αυτό είμαστε εδώ σε συνθήκες δημοκρατίας για να ελέγχουμε τη συνέπεια ανάμεσα σε διακηρύξεις και πράξεις.

Σχετικά με το ειδικό θέμα τώρα που αναφέρατε, εμείς θέλουμε να αναμορφώσουμε το μάθημα των Θρησκευτικών -υπάρχουν συγκεκριμένα προγράμματα- με σεβασμό, όπως επαναλαμβάνω, στις διαφορετικές απόψεις που έχουν διατυπωθεί, προκειμένου να είναι ένα μάθημα γνώσης όλων των θρησκειών, με ιδιαίτερη, βεβαίως, έμφαση στον ορθόδοξο πολιτισμό, που αποτελεί ένα στοιχείο καθοριστικό για τη διαμόρφωση της νεοελληνικής συνείδησης.

Κύριε Πρόεδρε, επίσης, θα ήθελα να σας πω, σχετικά με την ερώτησή σας, ότι υπάρχουν νομικές δεσμεύσεις της πολιτείας, εσωτερικές και διεθνείς, που αφορούν την προστασία των θρησκευτικών μειονοτήτων στη χώρα μας. Αυτές ακολουθούμε. Το τονίζω. Πρόκειται για θρησκευτικές μειονότητες, εκτός αν κάποιος θέλει να αποδώσει άλλο χαρακτηρισμό στις υφιστάμενες στην Ελλάδα μειονότητες.

Με αυτή την έννοια, όταν λέμε ότι αναγνωρίζουμε -και δίνουμε μάχη γι’ αυτό ως ελληνικό κράτος- ότι οι συγκεκριμένες μειονότητες, όπως για παράδειγμα οι μουσουλμάνοι, στη χώρα μας δεν συγκροτούν εθνικό σύνολο, αλλά συγκροτούν θρησκευτική μειονότητα -αυτή είναι η επίσημη θέση, η οποία απορρέει και από διεθνείς συνθήκες- είμαστε υποχρεωμένοι να σεβαστούμε την άποψη που έχουν οι συγκεκριμένες μειονότητες για τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών. Και αυτή η διδασκαλία δεν είναι υποχρεωτική. Είναι προαιρετική. Εδώ μιλούμε για υποχρεωτικό μάθημα Θρησκευτικών στα σχολεία για το σύνολο των πιστών και απίστων, για το σύνολο του πληθυσμού.

Αν πηγαίναμε σε μοντέλα ομολογιακού τύπου, τα οποία είναι προαιρετικά στην Ευρώπη, είναι άλλη συζήτηση αυτή. Δεν αφορά, όμως, το δημόσιο σχολείο. Αφορά άλλους θεσμούς, όπως είναι οι εκκλησίες. Το δημόσιο σχολείο στην Ευρώπη και εδώ, όταν δεν εφαρμόζει αυτά τα μοντέλα, προφανώς και επιλέγει ένα μάθημα -επαναλαμβάνω- γνώσης όλων των θρησκειών, με έμφαση στην Ελλάδα στο θέμα της ορθοδοξίας.

Γιατί η γνώση όλων των θρησκειών; Πρώτον, διότι ο σύγχρονος κόσμος είναι ένας κόσμος όπου οι θρησκείες διαδραματίζουν πρωτεύοντα ρόλο, συχνά όχι πάντοτε θετικό, αλλά και αρνητικό. Οι λογής-λογής φονταμενταλισμοί -όπως ξέρετε, έχουμε τον ισλαμικό φονταμενταλισμό στην περιοχή μας- αποτελούν δυνάμεις που προσδιορίζουν αρνητικά τις εξελίξεις στην περιοχή μας.

Είναι λογικό τα παιδιά να γνωρίζουν το ακριβές μήνυμα των διαφόρων θρησκειών και όχι τη διαστροφή του μηνύματος των θρησκειών. Είναι λογικό να επιδιώκουμε, επίσης, σε συνθήκες πολυφυλετικές, πολυθρησκευτικές, πολυγλωσσικές των σχολικών τάξεων μια προσέγγιση ανάμεσα στα παιδιά αυτά, από όπου κι αν προέρχονται, και όχι μια επιδίωξη κατηχητισμού απέναντι στα παιδιά.

Αυτά και άλλα πολλά είναι αντικείμενο δημόσιο διαλόγου εδώ και πολλά χρόνια και ανάμεσα στους θεολόγους, αλλά και στην Εκκλησία. Δεν είναι μια σύγκρουση ανάμεσα στην πολιτεία και την Εκκλησία. Και μέσα στην Εκκλησία έχουν ωριμάσει οι απόψεις οι οποίες έχουν να κάνουν με την ανάγκη αλλαγής του μαθήματος των θρησκευτικών, σε μια κατεύθυνση -επαναλαμβάνω- γνώσης των θρησκειών και όχι ομολογιακού ή, ακόμα περισσότερο, κατηχητικού χαρακτήρα.

Αυτή είναι η άποψη που υπάρχει. Εμείς δεν είμαστε δογματικοί. Συζητάμε και πιστεύουμε ότι μπορούμε να έχουμε εξελίξεις θετικές -επαναλαμβάνω- για τα παιδιά και την παιδεία.

Γενικότερα, οι σχέσεις που θέλουμε να έχουμε με την Εκκλησία είναι οι σχέσεις που προσδιορίζονται από το Σύνταγμα και τους νόμους, σχέσεις συνεργασίας, σχέσεις οι οποίες αποβλέπουν στη βελτίωση της χώρας μας, στο να βγει η χώρα μας από την κρίση και εκεί, βεβαίως, ο καθένας κρίνεται από τη στάση του.

Θα ήθελα να πω ότι η πρόσφατη, στην περίοδο της κρίσης, συμπεριφορά της Εκκλησίας με το αναπτυγμένο φιλανθρωπικό της έργο είναι ένα σημαντικό στοιχείο, το οποίο βοηθάει στην κατεύθυνση που ανέφερα νωρίτερα, της συνεργασίας επ’ ωφέλεια του λαού.

 

 

Πατήστε εδώ. Θα μεταφερθείτε εκτός ιστοτόπου ώστε να δείτε το βίντεο

 

06-10-16 Η απάντηση του Υπουργού Παιδείας Νίκου Φίλη στην επιστολή της ΕΣΑΜΕΑ

Σε απάντηση της με αρ. πρωτ. 1452/6-10-2016 επιστολής σας προς τον Υπουργό Παιδείας, σχετικά με την πρόταξη των εκπαιδευτικών με αναπηρία στις προσλήψεις αναπληρωτών σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα :

Η διάταξη που επικαλείστε στην επιστολή σας μέσω της οποίας αποκλείονται οι εκπαιδευτικοί με αναπηρία όρασης ή ακοής ή είναι τετραπληγικοί – παραπληγικοί, από την πρόσληψή τους σε ΚΕΔΔΥ ή σε πρόγραμμα παράλληλης στήριξης, σας γνωρίζουμε ότι αποτελεί δέσμευση του θεσμικού πλαισίου που καθορίζεται από την ΥΑ 128005 /Δ2/8-8-2014 (ΦΕΚ Β 2217) και δεν αποτελεί νέα ρύθμιση που καθορίστηκε με την υπ’ αρ. πρωτ. 116492/Ε2/14.07.2016 εγκύκλιο πρόσληψης αναπληρωτών και ωρομίσθιων εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής, όπως αφήνεται στην επιστολή να εννοηθεί.

Σύμφωνα με το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο, ισχύουν τα κάτωθι :

Α. Για τους πίνακες προσωρινών αναπληρωτών και ωρομισθίων Γενικής Αγωγής ισχύουν τα ακόλουθα :

Από το συνδυασμό των διατάξεων της παρ. 8 του άρθρου 1 του ν. 3194/2003 (ΦΕΚ 267 Α΄), της παρ. 2 του άρθρου 16 του ν. 3149/2003 (ΦΕΚ 141 Α΄) και του άρθρου 17 του ν. 3402/2005 (ΦΕΚ 258 Α΄), ορίζεται ότι στους ενιαίους πίνακες αναπληρωτών και ωρομίσθιων εκπαιδευτικών προτάσσονται κατά σειρά :

α) οι πολύτεκνοι εξ ιδίας οικογενείας, β) οι πάσχοντες από ομόζυγη μεσογειακή αναιμία ή δρεπανο-μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία και γ) οι πάσχοντες από σκλήρυνση κατά πλάκας.

Επιπλέον, στις διατάξεις του άρθρου 52 του ν. 4115/2013 (ΦΕΚ 24 Α΄) ορίζεται ότι: «Εξομοιώνονται με τους πολύτεκνους εκπαιδευτικούς, οι εκπαιδευτικοί, που τυγχάνουν γονείς δύο (2) αναπήρων τέκνων, με ποσοστό αναπηρίας 67% και, κατά συνέπεια, θα έχουν την ίδια αντιμετώπιση που ο ν.3848/2010 επιφυλάσσει στους πολύτεκνους.»

Επειδή πιστεύουμε ότι η θετική διάκριση που πρέπει να τυγχάνουν οι εκπαιδευτικοί με ανάπηρο τέκνο δεν ικανοποιούταν επαρκώς με το ανωτέρω ισχύον θεσμικό πλαίσιο προωθήσαμε νομοθετική ρύθμιση και με το άρθρο 39, του ν.4403 (ΦΕΚ Α 125) εξομοιώνονται οι εκπαιδευτικοί που τυγχάνουν γονείς ενός (1) ανάπηρου τέκνου με ποσοστό αναπηρίας 67% και κατά συνέπεια έχουν την ίδια αντιμετώπιση που ο ν.3848/2010 επιφυλάσσει για τους πολύτεκνους, σε όλο το πλαίσιο της εκπαίδευσης.

Β. Για τους πίνακες προσωρινών αναπληρωτών και ωρομισθίων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (Ε.Α.Ε.) σύμφωνα την ΥΑ 128005 /Δ2/8-8-2014 (ΦΕΚ Β 2217) μοριοδοτούνται, ως κοινωνικά κριτήρια, τα κάτωθι :

α) Ποσοστό αναπηρίας 67% και μέχρι 80% με σχετική πιστοποίηση από το ΚΕΠΑ (ν.3863/2010) εφόσον η αναπηρία δεν οφείλεται σε κανένα ποσοστό σε ψυχικές διαταραχές, τρεις (3) μονάδες.

β) Ποσοστό αναπηρίας άνω του 80%, με σχετική πιστοποίηση από το ΚΕΠΑ (ν.3863/2010) εφόσον η αναπηρία δεν οφείλεται σε κανένα ποσοστό σε ψυχικές διαταραχές, τέσσερις (4) μονάδες.

Απαραίτητη προϋπόθεση οι υποψήφιοι των περιπτώσεων α και β να είναι ικανοί για εκπαιδευτικό έργο, σύμφωνα με τα ισχύοντα κάθε φορά στον δημοσιοϋπαλληλικό κώδικα.

γ) Η επ’ αόριστον αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω τέκνων, με σχετική πιστοποίηση από το ΚΕΠΑ (ν.3863/2010), δύο (2) μονάδες για το πρώτο, τρεις (3) μονάδες για το δεύτερο και πέντε (5) μονάδες για το τρίτο τέκνο

Ειδικά στις προσλήψεις αναπληρωτών των κλάδων ΠΕ61 και ΠΕ71, σε κάθε φάση  πρόσληψης προηγούνται οι εκπαιδευτικοί ΑΜΕΑ  σε ποσοστό 10%.

Η θέση της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας για την κατοχύρωση και την προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, για ισότιμη πρόσβαση στην εργασία, δεν καλύπτεται πλήρως από το περιγραφόμενο θεσμικό πλαίσιο και έχουμε δεσμευτεί ότι θα λάβουμε σοβαρά υπόψη τις προτάσεις σας κατά τη διαδικασία σχεδιασμού του νέου νομοθετικού πλαισίου για τους διορισμούς και τις προσλήψεις εκπαιδευτικών.

 

                                                                                   Ο Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων

 

                                                                                                                      Νίκος Φίλης  

                                                                                                 

06-10-16 Η κατανομή των νέων 500 θέσεων μελών ΔΕΠ/ΕΠ στα Ιδρύματα

06-10-16 Επιστολή του Προέδρου του ΙΕΠ στον Αρχιεπίσκοπο

 

Απαντώντας στην επιστολή του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος στον πρωθυπουργό και τους πολιτικούς αρχηγούς σχετικά με τα νέα Προγράμματα Σπουδών στα Θρησκευτικά, o Πρόεδρος του ΙΕΠ  απέστειλε στον Αρχιεπίσκοπο την κάτωθι επιστολή

 

Αθήνα, 6/10/2016

Προς: Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο

 ΘΕΜΑ: Διευκρινίσεις του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, με αφορμή την από 27-09-2016 επιστολή του Μακαριότατου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου προς τον Πρόεδρο της Κυβέρνησης και τους Προέδρους των Κομμάτων της Ελληνικής Βουλής σχετικά με την εφαρμογή των νέων Προγραμμάτων Σπουδών στα Θρησκευτικά.

Μακαριότατε,

 Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) έλαβε γνώση της από 27-09-2016 επιστολής σας προς τον Πρόεδρο της Κυβέρνησης και τους Προέδρους των Κομμάτων της Ελληνικής Βουλής, με αντικείμενο την εφαρμογή των νέων Προγραμμάτων Σπουδών στα Θρησκευτικά. Επειδή η προαναφερθείσα επιστολή αναφέρεται σε ένα θέμα που περιλαμβάνεται κατεξοχήν στις αρμοδιότητες του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, θεωρούμε αναγκαίο και χρήσιμο να προβούμε σε ορισμένες διευκρινίσεις.

1. Το έργο της εκπόνησης των «Νέων Προγραμμάτων Σπουδών» - στο πλαίσιο του οποίου εντάχθηκε και το Πρόγραμμα του μαθήματος των Θρησκευτικών - ξεκίνησε το 2011, από την τότε πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας για την ανανέωση του περιεχομένου και της διδακτικής διαδικασίας όλων των γνωστικών αντικειμένων, στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο.

Μάλιστα, την περίοδο 2011-2014 τα «Νέα Προγράμματα Σπουδών» τέθηκαν σε δοκιμαστική (πιλοτική) εφαρμογή, που έδωσε τη δυνατότητα να αξιολογηθούν με παιδαγωγικές μεθόδους και κριτήρια και από εξωτερικούς κριτές. Οι κυρίως εργασίες τελείωσαν το 2015 με την ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών των Θρησκευτικών σε όλες τις τάξεις του Λυκείου, ενώ το 2016 συνεχίστηκαν οι προβλεπόμενες αναθεωρήσεις και έγιναν οι σχετικές επανεκδόσεις.

Για το έργο αυτό συνεργάστηκαν εξειδικευμένα στελέχη του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, πανεπιστημιακοί-μέλη ΔΕΠ των Θεολογικών Σχολών Αθήνας και Θεσσαλονίκης, θεολόγοι σχολικοί σύμβουλοι, συγγραφείς διδακτικών βιβλίων και εκπαιδευτικοί της τάξης καθώς και εκπαιδευτικοί της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Η επιτροπή του Ι.Ε.Π. για την αναβάθμιση του μαθήματος των Θρησκευτικών συζήτησε και έλαβε υπόψη της για τη διαμόρφωση του Πορίσματός της το Υπόμνημα που κατέθεσε η Επιτροπή της Εκκλησίας της Ελλάδος για τα Θρησκευτικά (19-04-2016) αλλά είχε και την τιμή να επισκεφθεί τον Μακαριότατο και να συζητήσει μαζί του στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών (24-02-2016) και κατόπιν το ίδιο έπραξε και με τη Διαρκή Ιερά Σύνοδο στο πλαίσιο των διακριτών ρόλων Εκκλησίας και Πολιτείας (02-03-2016).

2. Αντιλαμβανόμαστε τις καλές προθέσεις της κριτικής που ασκείται στο έργο μας. Ωστόσο, πάντοτε ελλοχεύει ο κίνδυνος μια παρόμοια κριτική να μην οδηγηθεί στα πιο ορθά συμπεράσματα, αν δεν λάβει υπόψη της το όλο παιδαγωγικό πλαίσιο, τους κεντρικούς και τους επιμέρους σκοπούς του μαθήματος των Θρησκευτικών με βάση τα νέα Προγράμματα Σπουδών, τη φιλοσοφία, τη μεθοδολογία, αλλά και τη λειτουργικότητα που διέπει αυτά τα νέα, ανοικτά Προγράμματα.

3. Ως στόχος των νέων Προγραμμάτων Σπουδών  τέθηκε η αναβάθμιση του μαθήματος των Θρησκευτικών με αφετηρία το υφιστάμενο νομικό και εκπαιδευτικό πλαίσιο. Παρέχουν τον ζωτικό χώρο και προσφέρουν τα διδακτικά υλικά και εργαλεία στον εκπαιδευτικό για την ανάδειξη του πνευματικού πλούτου και της μορφωτικής δυναμικής που περιέχει το μάθημα των Θρησκευτικών με επίκεντρο την Ορθόδοξη Παράδοση  και σε συνεχή, δημιουργικό διάλογο με τον σύγχρονο και ραγδαία μεταβαλλόμενο κόσμο μας.

4. Τα νέα Προγράμματα Σπουδών στο μάθημα των Θρησκευτικών δεν είναι κλειστά και εφάπαξ τετελεσμένα, αλλά από τη φύση και τη λειτουργία τους είναι ανοικτά και επιδέχονται συνεχή ανανέωση και αναθεώρηση. Κατά την εφετινή, πρώτη χρονιά της γενικευμένης εφαρμογής τους θα δοθεί η δυνατότητα να εντοπιστούν τυχόν αδυναμίες  και αστοχίες και να κατατεθούν ενδεχόμενες παρατηρήσεις και προτάσεις με στόχο την περαιτέρω βελτίωσή τους, όχι θεωρητικά και υποθετικά, αλλά μέσα από την εμπειρία της ίδιας της μαθησιακής διαδικασίας. Για να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί στο μέγιστο δυνατό βαθμό, η εφαρμογή του προγράμματος θα υποστηριχθεί και από μια εργαστηριακού τύπου, στοχευμένη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, διαδικασία που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.

5. Τα νέα Προγράμματα Σπουδών στα Θρησκευτικά δεν αναπαράγουν την ύλη, την ορολογία και την εξειδίκευση της θεολογικής επιστήμης, αλλά τη μετασχηματίζουν και την αναπλαισιώνουν σε παιδαγωγική προσέγγιση με βάση σύγχρονες θρησκειοπαιδαγωγικές μεθόδους. Χωρίς να «εκκοσμικεύεται» σε καμία περίπτωση το δόγμα και το ήθος της Ορθόδοξης Εκκλησίας,  επιχειρείται  η σύνδεση του νοήματος και του πολιτισμού της Ορθοδοξίας με τον πολιτισμό και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της εποχής μας. Έτσι, άλλωστε, εξηγείται και η χρήση του προτεινόμενου προς αξιοποίηση μουσικού ή άλλου οπτικοακουστικού υλικού, το οποίο δεν λειτουργεί αυτόνομα, αλλά εντάσσεται στους γενικούς και ειδικούς σκοπούς και στα προσδοκώμενα μαθησιακά  αποτελέσματα.

6. Τα νέα Προγράμματα Σπουδών δεν εκπονήθηκαν και δεν πρέπει να κρίνονται και να αξιολογούνται ως εγχειρίδια του μαθητή, αλλά ως βιβλία και εργαλεία που απευθύνονται πρωτίστως στον εκπαιδευτικό. Οι αναφορές και τα περιεχόμενά του δεν είναι πρόγραμμα θεολογικών σπουδών ούτε συντάχθηκαν για να κριθούν ως θεολογικά ή κατηχητικά συγγράμματα αλλά ως παιδαγωγικά εργαλεία. Αφορούν μαθησιακές διαδικασίες και απευθύνονται σε μαθητές που ενδεχομένως να μην έχουν πλούσιες θρησκευτικές, θεολογικές ή άλλες σχετικές προσλαμβάνουσες. Συνεπώς, η πορεία της μάθησης σχεδιάζεται με παιδαγωγικά κριτήρια.

7. Στα νέα Προγράμματα Σπουδών οι διαφορετικές θρησκευτικές παραδόσεις δεν συγχέονται, καθώς οι όποιες θρησκειολογικές αναφορές γίνονται με σαφέστατα διακριτό τρόπο. Η οργάνωση της ύλης σχετικά με την Ορθόδοξη διδασκαλία, τις άλλες χριστιανικές ομολογίες και τις λοιπές μεγάλες θρησκείες γίνεται με τρόπο που δεν αφήνει περιθώρια σύγχυσης. Άλλωστε, κατά τη δοκιμαστική εφαρμογή τους στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο, η οποία αφορούσε 10.000 μαθητές περίπου, δεν εντοπίστηκαν ούτε αναφέρθηκαν τέτοιου είδους δυσλειτουργικά φαινόμενα.

8. Τα νέα Προγράμματα Σπουδών στα Θρησκευτικά κινούνται πλέον σε μια ανοικτή, πλουραλιστική και διαλογική/διαθεματική κατεύθυνση. Όλοι οι μαθητές και μαθήτριες καλούνται να συμμετάσχουν στο μάθημα των Θρησκευτικών, ανεξάρτητα από την ένταξή τους ή όχι σε κάποια ιδιαίτερη θρησκευτική παράδοση. Όλοι οι μαθητές και οι μαθήτριες θα μάθουν για τη θρησκευτική παράδοση της πατρίδας μας και θα συζητήσουν για τις άλλες ευρωπαϊκές παραδόσεις του Χριστιανισμού καθώς και για ορισμένα άλλα σημαντικά θρησκεύματα του κόσμου. Το άνοιγμα αυτό του δημόσιου σχολείου στη θρησκευτική ετερότητα δεν γίνεται απλώς επειδή υπάρχουν ετερόθρησκοι στην Ελλάδα, αλλά κυρίως γιατί χρειάζεται να ανοίξει ο ορίζοντας της θρησκευτικής εκπαίδευσης προς όφελος όλων των παιδιών και εν τέλει προς όφελος του κοινωνικού σώματος. Η στροφή προς τη φοβικότητα του όποιου «Άλλου» δεν σχετίζεται, άλλωστε, με την Ορθόδοξη Εκκλησία και τη χριστιανική στάση.

10. Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου, ως επιστημονικού συμβούλου του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, είναι πάντοτε ανοικτό στον διάλογο με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Στο πλαίσιο αυτό θα συνεχίσουμε το έργο μας με στόχο την ποιοτική αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης.

Ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής

Γεράσιμος Κουζέλης