27-01-17 Η ομιλία του Κώστα Γαβρόγλου στην Ειδική Εκδήλωση στη Βουλή με θέμα: Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος

Το Ολοκαύτωμα, του οποίου την μνήμη τιμάμε σήμερα, είναι η εμπειρία που μας έφερε αντιμέτωπους με το μέγεθος της καταστροφής που μπορεί να γεννήσει ο πολιτισμός μας, αν δεν φροντίζουμε αγρυπνώντας να διαφυλάττουμε τις δημοκρατικές και ανθρωπιστικές αξίες. Και ας μη μας γελούν οι λέξεις: δεν πρόκειται για καταστροφή με την έννοια της αναπόφευκτης συμφοράς που ενσκήπτει στην ανθρωπότητα από δυνάμεις ανώτερες, ούτε βέβαια τυχαίο γεγονός. Πρόκειται για ένα έγκλημα με βαθιές ιδεολογικές ρίζες που απεργάστηκαν άνθρωποι εναντίον άλλων ανθρώπων και εναντίον του ανθρώπινου πολιτισμού εν γένει. Πρόκειται για ένα έγκλημα προσδιορισμένο ιστορικά, που ωστόσο οι αιτίες του είναι τόσο βαθιά ριζωμένες στον πολιτισμό μας, που δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Αντίθετα καλεί σε διαρκή επαγρύπνηση.

Δεν υπάρχει πιστεύω σήμερα πολίτης με δημοκρατική συνείδηση, στην Ελλάδα, στην Ευρώπη ή τον κόσμο, που δεν αντιλαμβάνεται με όλο το είναι του, τι σημαίνει η συστηματική εξόντωση των 6.000.000 Εβραίων που θεωρήθηκαν «ανθρώπινα σκουπίδια» και «παράσιτα». Τα 2/3 των Εβραίων της Ευρώπης έχασαν τη ζωή τους στο Ολοκαύτωμα. Και μαζί τους πολλοί Ρομά, πολλοί αριστεροί, πολλοί ομοφυλόφιλοι. Αριθμός ασύλληπτος. Δεν υπάρχει δημοκρατικός πολίτης που δεν συγκλονίζεται από την ιδέα ότι είναι δυνατόν άνθρωποι να σχεδιάσουν για τους ανθρώπους παρόμοια φρίκη, που δεν τον στοιχειώνουν ακόμη οι καμινάδες των κρεματορίων του Μπίρκεναου και που δεν ανατριχιάζει στη σκέψη ότι αν εφησυχάσουμε, αν θεωρήσουμε ότι όλα αυτά ανήκουν πια στο παρελθόν, ο φασισμός παραμονεύει.

Κυρίες και κύριοι,

Σαν σήμερα, το 1945 απελευθερώθηκε το Άουσβιτς από τα στρατεύματα της Σοβιετικής Ένωσης. Οι ελάχιστοι επιζήσαντες που βρέθηκαν στο στρατόπεδο, ζωντανοί σκελετοί με χαμένη την ικμάδα της ζωής, ήταν η απόδειξη του τι είχε συμβεί στους 1.000.000 Εβραίους που έχασαν τη ζωή τους μόνο στο στρατόπεδο αυτό. Το σχέδιο ήταν να μη μείνει κανένας μάρτυρας για να πει τι είχε συμβεί. Αυτό το νόημα είχε η «Τελική Λύση» και αυτό το νόημα είχε και η εσπευσμένη μεταφορά των 58.000 κρατουμένων σε στρατόπεδα στο εσωτερικό της Γερμανίας, όταν πια ήταν φανερό ότι η είσοδος των συμμαχικών στρατευμάτων ήταν θέμα ωρών. Δεν έπρεπε να επιζήσει κανείς για να περιγράψει τη φρίκη. Το Ολοκαύτωμα αφορούσε κυρίως τους Εβραίους, αλλά όχι μόνο. Στο Ολοκαύτωμα θυσιάστηκαν όλοι όσοι δεν χωρούσαν στο πρότυπο του ανθρώπου που είχε διαμορφώσει ο ναζισμός – ένα πρότυπο όμως στο οποίο προσυπέγραψαν με ενεργό συμμετοχή ή σιωπηρή ανοχή ολόκληρες κοινωνίες.

Το Ολοκαύτωμα δεν είχε μόνο θύματα. Είχε και αυτουργούς – φυσικούς και ηθικούς αυτουργούς. Το Ολοκαύτωμα είναι έργο όσων το συνέλαβαν ως ιδέα αλλά και όσων το εκτέλεσαν, βήμα το βήμα. Είναι όμοια έργο των διοικητών, των γιατρών και των φυλάκων στα στρατόπεδα εξόντωσης, των προμηθευτών των Ζyclon b ακόμη και των οδηγών των τρένων του θανάτου. Αλλά είναι όμοια έργο και της κοινωνίας που ανέχθηκε το έγκλημα να συμβαίνει δίπλα της, χωρίς να αντιδρά, πολλές φορές και χωρίς να θέλει να αντιλαμβάνεται – όχι από άγνοια, αλλά από ανοχή.

Η σιωπή όπως τότε, έτσι και σήμερα ενάντια σε φαινόμενα ρατσισμού είναι συνενοχή.

Το Ολοκαύτωμα είναι έργο συλλογικοτήτων που λειτούργησαν σαν καλοκουρδισμένες μηχανές, όπου όλα τα μέλη, καθένα χωριστά εκτελούσε με ευσυνειδησία και υπευθυνότητα το ρόλο που του αναλογούσε. Αυτή η συλλογική ενοχή βάραινε για πολλές δεκαετίες τη γερμανική κοινωνία – ενοχή που στην αρχή συνοδεύτηκε με σιωπή απέναντι σε ένα εξαιρετικά περίπλοκο παρελθόν. Όμως, αυτή η κοινωνία κατάφερε και είδε κατάματα το παρελθόν της, όταν ιστορικοί, διανοοούμενοι και εκπαιδευτικοί άρχισαν να παίζουν ένα πρωταγωνιστικό ρόλο στην συζήτηση για να ξεπεραστεί αυτή η αδιέξοδη κατάσταση.

Εδώ όμως χρειάζεται προσοχή. Γιατί το να αποδώσει κανείς το Ολοκαύτωμα σε εθνικές ιδιαιτερότητες δημιουργεί ολέθριο εφησυχασμό, αφού δεν επιτρέπει την επαγρύπνηση απέναντι στην πιθανότητα επανάληψής του. Αυτό που προέχει είναι να στοχαστούμε πάνω στο πώς στάθηκε δυνατό να συμβεί το Ολοκαύτωμα, να συμβεί στο Ολοκαύτωμα στην καρδιά της Ευρώπης, να ανιχνεύσουμε πώς το κακό εκδηλώνεται και γιγαντώνεται στην ανθρώπινη ύπαρξη όχι ως κάτι εξαιρετικό και απρόβλεπτο, αλλά ως σταδιακή, ανεπαίσθητη σχεδόν απόκριση σε κοινωνικές και πολιτικές συγκυρίες.

Ολοκαύτωμα δεν θα υπήρχε χωρίς τη ναζιστική ιδεολογία. Ο ναζισμός ωστόσο είναι γέννημα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, και αυτό δεν έχουμε το δικαίωμα να συνεχίσουμε να το παραβλέπουμε, πιστεύοντας πως με τον τρόπο αυτό ξορκίζουμε το κακό. Ο φασισμός και ο ναζισμός πήρε σάρκα από τη σάρκα της Ευρώπης. Όλα τα ιδεολογικά του υπόβαθρα – η φυλετική ιδεολογία, ο αντισημιτισμός, η ευγονική, ο κρατικός συγκεντρωτισμός – υπήρχαν και καλλιεργούνταν συστηματικά πολύ πριν την εμφάνισή τους ως πολιτικές ιδεολογίες, πολλώ δε μάλλον πριν την επικράτησή του φασισμού. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, πολλοί στοχαστές αναρωτήθηκαν αν η κληρονομιά του Διαφωτισμού μετέτρεψε τη γνώση σε μέσο όχι απελευθέρωσης, αλλά ελέγχου και χειραγώγησης. Αναρωτήθηκαν αν η κληρονομιά αυτή είχε μέσα της τα σπέρματα της απόλυτης άρνησης του ανθρωπισμού που ήταν το Ολοκαύτωμα. Κια ο Theodor Adorno την ίδια εποχή, αναρωτήθηκε αν το να γράφεις ποιήση μετά το Auschwitz είναι κάτι το βάρβαρο, σηματοδωτόντας έστι την τραγική αμηχανία πολλών διανοουμένων που είχαν πιστέψει τόσο βαθειά στην Ευρώπη και τα ιδεώδη της.

Είναι κρίσιμο να τα θυμόμαστε όλα αυτά, ιδιαίτερα στη συγκυρία στην οποία βρισκόμαστε. Μια συγκυρία κατά την οποία βλέπουμε φασιστικές και νεοναζιστικές ομάδες να βγαίνουν από την αφάνεια και τη ρητορική του μίσους να διαχέεται και πέρα από αυτές, σε ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας. Ας μην υποτιμούμε την επικινδυνότητα μιας τέτοιας ρητορικής. Το Ολοκαύτωμα δεν ξεκίνησε από τα κρεματόρια – κατέληξε σε αυτά. Ξεκίνησε από μια ρητορική μίσους. Ρητορική που θεωρούσε ότι η ζωή των αναπήρων δεν είναι ζωή που αξίζει κανείς να ζει. Ρητορική που υποστήριζε ότι έχουμε υποχρέωση να ελέγχουμε την αναπαραγωγή για τη δημιουργία «υγιών ανθρώπων». Ρητορική που θεωρούσε τους Εβραίους «παράσιτα», μολυσματικούς για την κοινωνία. Αυτό είναι το πιο κρίσιμο χαρακτηριστικό του φασισμού: το να ιεραρχεί τους ανθρώπους σε κατηγορίες, το να υποβιβάζει ανθρώπους σε όντα κατώτερα της ανθρωπινότητας, το να θεωρεί ότι κάποιες ζωές δεν είναι αξιοβίωτες. Και το σημαντικότερο: με αυτά τα φαινόμενα, όχι μόνο δεν έχουμε τελειώσει, αλλά τα βλέπουμε ολοζώντανα να ξεδιπλώνονται δίπλα μας.

Κυρίες και κύριοι,

Το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων θεωρεί ότι έχει διπλή υποχρέωση απέναντι σε τούτη τη μέρα: από τη μια μεριά να ενθαρρύνει την καλλιέργεια της ιστορικής μνήμης γύρω από τις συνθήκες που γέννησαν το Ολοκαύτωμα, αυτής της πιο σκοτεινής σελίδας της ευρωπαϊκής ιστορίας αλλά και της δικής μας, της ελληνικής ιστορίας, γιατί δεν πρέπει να ξεχνούμε τις πολυάριθμες εβραϊκές κοινότητες που αφανίστηκαν από τις πόλεις μας. Λέμε συχνά πως επιθυμούμε οι μαθητές μας να αναπτύξουν κριτική, ιστορική σκέψη. Είναι ένας στόχος που πρέπει να πάψει να είναι κενός λόγος, γιατί η κριτική σκέψη δεν είναι απλά ένα ακόμη χαρακτηριστικό μιας δημοκρατικής παιδείας. Αποτελεί το θεμελιώδες χαρακτηριστικό πολιτών με δημοκρατική συνείδηση που θωρακίζει από φανατισμούς, και η ανοιχτή συζήτηση στα σχολεία διαλύει τις προκαταλήψεις. Και θα είχαμε εδώ να πάρουμε παράδειγμα σπουδαίο από το πώς η γερμανική κοινωνία, τις δεκαετίες που ακολούθησαν τις φρικτές αποκαλύψεις, αναζήτησε τρόπους για να συζητήσει ανοιχτά, δημόσια, το τι είχε συμβεί στο πρόσφατο παρελθόν της. Όμως από μόνη της η ιστορική γνώση δεν επαρκεί. Εδώ εντοπίζουμε την δεύτερη υποχρέωση του Υπουργείου – στην εκπαίδευση δηλαδή πολιτών με οξυμένα δημοκρατικά αντανακλαστικά. Δεν είναι δυνατόν να μεταφέρουμε στα παιδιά μας μία φρίκη αυτού του βάθους. Μπορούμε όμως να καλλιεργήσουμε την ενσυναίσθηση απέναντι στον πόνο του άλλου, απέναντι στη στέρηση βασικών δικαιωμάτων, μπορούμε να παροτρύνουμε τους μαθητές μας να μπουν στη θέση του πιο αδύναμου, μπορούμε να τους εκπαιδεύσουμε στο να αναγνωρίζουν τα πρώιμα στάδια του εκφασισμού στη δική τους, σχολική κοινωνία, μπορούμε να αναδείξουμε την ανοχή στη διαφορετικότητα σε αξία. Και τέλος, οφείλουμε να θυμίζουμε σε όλους όσους εμπλέκονται στην εκπαιδευτική διαδικασία πως η δημοκρατία κατακτιέται ή χάνεται κάθε μέρα.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Στα σχολεία μας σήμερα ένα δίωρο είναι αφιερωμένο στη μνήμη και την κατανόηση του Ολοκαυτώματος. Ένα δίωρο είναι αφιερωμένο στη θωράκιση της δημοκρατίας και των ανθρωπιστικών ιδανικών μας. Οι καιροί δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό. Οι προκλήσεις που απαιτούν να αποδεικνύουμε έμπρακτα την αντίθεσή μας απέναντι στην αδιαφορία που επέτρεψε το Ολοκαύτωμα όλο και πληθαίνουν. Ας φροντίσουμε, από τούτη εδώ τη Βουλή, να δώσουμε το παράδειγμα συνεχούς προάσπισης της δημοκρατίας και του ανθρωπισμού, των φωτεινών όψεων της ευρωπαϊκής μας παράδοσης, όχι μόνο με αναφορές στο παρελθόν, αλλά κυρίως κοιτώντας με εντιμότητα το μέλλον και αποφασίζοντας όχι με γνώμονα μόνο το πρόσκαιρα συμφέρον αλλά το μακροπρόθεσμα και ουσιαστικά ωφέλιμο.

27-01-17 Μήνυμα του Κωνσταντίνου Γαβρόγλου στους μαθητές  για την Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος

Η 27η Ιανουαρίου έχει καθιερωθεί από τα Ηνωμένα Έθνη ως Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος. Ο συμβολισμός της ημέρας είναι προφανής: είναι η ημέρα που ο συμμαχικός στρατός απελευθέρωσε το Άουσβιτς, το κατεξοχήν στρατόπεδο εξόντωσης των Εβραίων κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Πρόκειται για στιγμή αποκαλυπτική – στιγμή που η ανθρωπότητα ήρθε αντιμέτωπη με το Απόλυτο Κακό, με ένα έγκλημα που της πήρε πολύ καιρό να συλλάβει σε όλες τις διαστάσεις του.
Στο Ολοκαύτωμα εξοντώθηκαν 6.000.000 Εβραίοι με οργανωμένο και συστηματικό τρόπο. Κυνηγήθηκαν, εκτοπίστηκαν, συγκεντρώθηκαν και οδηγήθηκαν στα στρατόπεδα του θανάτου. Όμοια άντρες, γυναίκες και παιδιά. Στόχος ήταν η «Τελική Λύση». Στόχος ήταν να αφανιστούν από προσώπου γης. Το Ολοκαύτωμα αποτελεί την πιο σκοτεινή σελίδα του 20ου αιώνα, μια σελίδα στην οποία όποτε γυρνάμε, μόνο ντροπή και αποτροπιασμό για την φρίκη μπορούμε να νιώθουμε. Αλλά αυτά δεν αρκούν. Αυτό που χρειάζεται να νιώθουμε είναι η αποφασιστικότητα ότι δεν θα επιτρέψουμε σε τίποτα παρόμοιο να συμβεί ξανά. Ποτέ.
Γι’ αυτό και το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων δίνει ιδιαίτερη σημασία στην σημερινή Ημέρα Μνήμης. Το χρέος απέναντι σε μια τέτοια μέρα είναι διπλό. Η μία όψη του είναι να θυμόμαστε, να μην ξεχάσουμε. Να θυμόμαστε ότι το Ολοκαύτωμα είναι κομμάτι της δικής μας ιστορίας, όχι μόνο της ευρωπαϊκής, αλλά και της ελληνικής. Σε αυτό αφανίστηκαν οι εβραϊκές κοινότητες της Θεσσαλονίκης και των Ιωαννίνων και Εβραίοι συμπολίτες μας από την υπόλοιπη Ελλάδα. Κοντά 65.000 συμπολίτες μας βρήκαν τραγικό θάνατο στα ναζιστικά στρατόπεδα εξόντωσης. Πολίτες των οποίων την γενοκτονία οργάνωσε και πραγματοποίησε το Γ’ Ράιχ με μεθοδικότητα και συστηματικότητα, προσβλέποντας να τους εξαφανίσει από το πρόσωπο της γης. Έχουμε χρέος να θυμόμαστε επίσης ότι το Ολοκαύτωμα δεν έγινε μόνο εξαιτίας όσων συμμετείχαν ενεργά σε αυτό, αλλά και εξαιτίας αυτών που το ανέχθηκαν, που στάθηκαν αδιάφοροι απέναντί του και στα μικρά εγκλήματα που το συνέθεσαν. Και κυρίως έχουμε χρέος να θυμόμαστε ότι το Ολοκαύτωμα, και ο ναζισμός, δεν είναι κάτι ξένο από την ιστορία μας, αλλά σάρκα από την σάρκα του πολιτισμού της Ευρώπης – ότι είναι η σκοτεινή όψη του πολιτισμού μας. Και ότι συνεπώς δεν είμαστε ποτέ ασφαλείς από παρόμοιους κινδύνους. Στο σημείο αυτό ερχόμαστε στη δεύτερη όψη του χρέους μας απέναντι στην ημέρα. Να μην αφήσουμε να ξανασυμβεί. Ο μόνος τρόπος για να διασφαλίσουμε κάτι τέτοιο είναι να κατανοήσουμε το τι είχε συμβεί τότε. Να σκύψουμε πάνω από τις μικρές και τις μεγάλες ιστορίες. Να αφουγκραστούμε τον πόνο και την απελπισία των ανθρώπων – να νιώσουμε το βάρος της. Να αναμετρηθούμε με την πορεία που οδήγησε στο Ολοκαύτωμα. Να σκεφτούμε δηλαδή πόσες πολιτικές και πρακτικές ανέχθηκαν οι άνθρωποι και απέναντι σε πόσες άλλες αδιαφόρησαν, επειδή δεν ήταν σε θέση να καταλάβουν την φρίκη στην οποία θα οδηγούσαν. Να αναστοχαστούμε με
ειλικρίνεια και υπευθυνότητα πάνω σε δύσκολες πλευρές της ιστορίας μας – τον αντισημιτισμό και τις φυλετικές διακρίσεις. Τον ρατσισμό που εκδηλώνεται στις μέρες μας. Αλλά κυρίως, να εξασκηθούμε στην άσκηση των δημοκρατικών μας αντανακλαστικών, στην ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε τον κίνδυνο πριν ακόμη αυτός γιγαντωθεί και στην αποφασιστικότητά μας να υπερασπιζόμαστε με θάρρος και αποφασιστικότητα τα δημοκρατικά και ανθρωπιστικά ιδανικά.
Σε μια εποχή που η ρητορική μίσους και ο φόβος απέναντι στη διαφορετικότητα μοιάζει να εξαπλώνεται στην κοινωνία μας, ας χρησιμοποιήσουμε τη σημερινή μέρα ως αφορμή για να επιβεβαιώσουμε για μια ακόμη φορά τις βασικές παραδοχές κάθε δημοκρατικής κοινωνίας: ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν θεμελιώδη και απαραβίαστα δικαιώματα που απορρέουν ακριβώς από την ιδιότητά τους ότι είναι άνθρωποι. Όλες και όλοι να γίνουμε ακόμη πιο ανεκτικοί στο διαφορετικό και να πιστέψουμε βαθειά μέσα μας, κανείς και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να λογίζεται λιγότερο άνθρωπος από τους υπόλοιπους. Αν αυτές οι παραδοχές γίνουν κτήμα μας, τότε θα έχουμε καταφέρει το μεγαλύτερο πλήγμα απέναντι στο φασισμό και θα έχουμε προασπίσει με τον καλύτερο τρόπο τη δημοκρατία και τον ανθρωπισμό.

27-01-17 Αποκαλυπτήρια πλακέτας για Έλληνες μαθητές, εβραϊκού θρησκεύματος, θύματα των Ναζί

Τα αποκαλυπτήρια τιμητικής πλακέτας στη μνήμη των Ελλήνων Εβραίων  που δολοφονήθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης έκανε σήμερα το πρωί ο  Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων Κώστας Γαβρόγλου, στο 72ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών  «Ανδρέας Κάλβος» στο Θησείο.

Στο συγκεκριμένο χώρο λειτουργούσε από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1930  Δημοτικό Σχολείο, αρχικά ως  16ο και στη συνέχεια ως  18ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών, στο οποίο  φοιτούσαν Έλληνες μαθητές εβραϊκού θρησκεύματος. 

 Στα χρόνια της Κατοχής  με διαταγή των ναζιστικών στρατευμάτων το Δημοτικό σχολείο έκλεισε. Οι μαθητές και οι γονείς τους συνελήφθησαν και μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα-κολαστήρια της κεντρικής Ευρώπης.

  Στη τιμητική ταμπέλα αναγράφεται: «Στην μνήμη των μαθητών του Ισραηλίτικου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών, διαδοχικά 16ο και 18ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών, όμορο των οποίων είναι το παρόν 72ο Δημοτικό Σχολείο Ανδρέας Κάλβος, οι οποίοι δολοφονήθηκαν στα γερμανικά στρατόπεδα εξόντωσης κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.» 

Το παρόν έδωσαν και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και  πρώην Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων Νίκος Φίλης,  στον οποίο και οφείλεται η ιδέα της ανάρτησης της πλακέτας. Ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων Γιώργος Καλαντζής. Ο πρόεδρος της Ισραηλίτικης Κοινότητας Αθηνών Μίνος Μωυσής. Ο Εκπρόσωπος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Καπέλλας. Ο Γενικός Γραμματέας Νέας Γενιάς και Δια Βίου Μάθησης Παυσανίας Παπαγεωργίου. Επίσης  Χαϊμ Ναχμίας και Αλβέρτος Ταραμπουλούς από την Ισραηλιτική Κοινότητα Αθηνών. Βίκτωρ Ελιέζερ και Αλβέρτος Γιομτώβ από το Κεντρικό Ισραηλιτκό Συμβούλιο Ελλάδος. Μάκης Μάτσας Πρόεδρος ΔΣ Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος. Ζανέτ Μπαττίνου Διευθύντρια  Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος. Φωτεινή Τομαή, Πρέσβης. Αναστάσιος Παπαγεωργίου, Διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Α΄ Αθήνας. Επίσης εκπρόσωποι του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων και πρώην Διευθυντές και εκπαιδευτικοί του σχολείου.

Λαμβάνοντας το λόγο ο Υπουργός Παιδείας είπε:

 «Ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μαθαίνουμε στο σχολείο μας είναι να μπαίνουμε στη θέση ενός άλλου παιδιού που έχει προβλήματα. Πολλές φορές με τους φίλους σας συζητάτε τα προβλήματα που έχετε στο σπίτι ή μεταξύ σας. Πολλές φορές οι φίλοι σας μπαίνουν στην θέση σας για να δουν πως αισθανόσαστε. Για αυτό είστε και φίλοι.

 Ας κάνουμε μία προσπάθεια να μπούμε στη θέση του Αβραάμ, της Εσθήρ και της Ροζίνας,  ώστε  να δούμε πώς ήταν την ημέρα που ήρθαν  κάποιοι και τους ανακοίνωσαν ότι την επομένη δεν θα πάνε σχολείο. Τους πήραν μακριά επειδή ήταν, σύμφωνα με τις απόψεις τους διαφορετικοί,   βρώμικοι, παράσιτα στη κοινωνία.

 Αυτή η ιδεολογία που εκπροσωπούσαν  ο φασισμός   κατέστρεψε αυτά τα παιδιά και εκατομμύρια άλλους ανθρώπους.

Φανταστείτε, σκοτώθηκαν τόσοι, όσοι είναι οι μισοί κάτοικοι της Ελλάδας.

Αυτό λοιπόν που πρέπει να κάνουμε είναι να προσπαθούμε να μπούμε στη θέση αυτών που υπέφεραν,  ώστε να καταλάβουμε τη σημαίνει κάτι που ευτυχώς εμείς δεν ζούμε.

Σήμερα δεν διατρέχουμε  τον κίνδυνο  κάποιος και να μας απαγορεύσει να έρθουμε στο σχολείο, επειδή είμαστε διαφορετικοί. Δεν τον έχουμε επειδή κάποιοι πολέμησαν και έδωσαν και τη ζωή τους υπερασπιζόμενοι ότι όλοι πρέπει να είμαστε ίσοι. Και όταν τους σκεφτόμαστε  πρέπει να έχουμε ευγνωμοσύνη. Επειδή μας έδωσαν τόσα πολλά, ώστε να μπορούμε να  είμαστε σήμερα εδώ και να απολαμβάνουμε  όλα αυτά τα εκπληκτικά οφέλη της δημοκρατίας.»

Ο Υπουργός και οι υπόλοιποι καλεσμένοι ξεναγήθηκαν στους χώρους του σχολείου από τη διευθύντριά του Τατιάνα Σπανέλη. Επίσης  επισκέφτηκαν την έκθεση, που φιλοξενείται σε ισόγεια αίθουσα του Δημοτικού, με κείμενα και φωτογραφίες που φανερώνουν  την ιστορία και την πορεία της ελληνικής  ισραηλιτικής κοινότητας. Συγκινητικό ήταν το ζωγραφικό έργο των μαθητών, στο οποίο σχεδίασαν από φαντασίας τα πρόσωπα των μαθητών που χάθηκαν κατά τη περίοδο της κατοχής. 

Στην αρχή της εκδήλωσης τα παιδιά  ερμήνευσαν δύο τραγούδια από τον κύκλο τραγουδιών του  Μίκη Θεοδωράκη «Η Μπαλάντα του Μαουτχάουζεν».

 

 

 

 

26-01-17  Ο  Δημήτρης  Μπαξεβανάκης παρουσιάζει το θεσμό του Μεταλυκειακού έτους - Τάξης Μαθητείας των ΕΠΑΛ στην  περιφέρεια Κρήτης

Ο Υφυπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων Δημήτρης Μπαξεβανάκης επισκέφθηκε στις 26/1/17 το Ηράκλειο της Κρήτης, στο πλαίσιο της παρουσίασης του προγράμματος της πιλοτικής τάξης μαθητείας που θα υλοποιηθεί στην περιφέρεια Κρήτης το επόμενο διάστημα, ενόψει και της έναρξης λειτουργίας του μεταλυκειακού έτους που θεσμοθετήθηκε και θα ξεκινήσει σύντομα στα ΕΠΑΛ της χώρας.

Ο κ. Δημήτρης Μπαξεβανάκης επισκέφθηκε το 6^ο ΕΠΑΛ και το 1^ο Εργαστηριακό Κέντρο Ηρακλείου και συνομίλησε με εκπαιδευτικούς συνολικά για τις αλλαγές στην επαγγελματική εκπαίδευση.

Στο πλαίσιο της επίσκεψης του Υφυπουργού δόθηκε συνέντευξη τύπου σε αίθουσα του Επιμελητηρίου Ηρακλείου, στην οποία παρουσιάστηκε το πιλοτικό πρόγραμμα μαθητείας στην ειδικότητα των ηλεκτρολόγων, το οποίο θα υλοποιηθεί στο Ηράκλειο Κρήτης με τη συνεργασία των εκπαιδευτικών δομών και το τοπικό Επιμελητήριο.

Πραγματοποιήθηκε επίσης σύσκεψη παρουσία του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης Κρήτης και των Διευθυντών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της περιφέρειας, των Διευθυντών των ΕΠΑΛ και των Εργαστηριακών Κέντρων, κατά την οποία σύσκεψη συζητήθηκαν αναλυτικά όλα τα ζητήματα για το θεσμό της μαθητείας και τη συνολική του εφαρμογή το επόμενο χρονικό διάστημα.

Τέλος, πραγματοποιήθηκε συνάντηση του Υφυπουργού με τους Διευθυντές των ΙΕΚ όπου συζητήθηκαν θέματα που απασχολούν  την επαγγελματική κατάρτιση και τις δομές της.

ΟΜΙΛΙΑ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ 

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΛΥΚΕΙΑΚΟΥ ΕΤΟΥΣ- ΤΑΞΗΣ ΜΑΘΗΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΠΑΛ & Η  ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ

Ηράκλειο, 26 Ιανουαρίου 2017 

Είμαστε εδώ σήμερα για να σας παρουσιάσουμε το θεσμό του Μεταλυκειακού έτους- Τάξης Μαθητείας όπως πιλοτικά θα εφαρμοστεί στην Περιφέρεια Κρήτης, με την οποία έχουμε εξαιρετική συνεργασία,  ώστε τμηματικά το προσεχές διάστημα να επεκταθεί ο θεσμός αυτός σε όλη τη χώρα. 

Αρχικά να τονίσω ότι για το Υπουργείο Παιδείας η Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση αποτελούν σημαντική προτεραιότητα, γεγονός που αποδεικνύεται από το σύνολο των αλλαγών και μεταρρυθμίσεων που έχουμε δρομολογήσει για την ουσιαστική της αναβάθμιση. Η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στις σύγχρονες κοινωνίες καλείται να διαδραματίσει έναν πολυδιάστατο και ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο. Καλείται να προετοιμάσει με κατάλληλο τρόπο ένα μεγάλο τμήμα της νέας γενιάς για την άσκηση συγκεκριμένου επαγγέλματος, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα το μορφωτικό υπόβαθρο που είναι αναγκαίο για την αποτελεσματική συμμετοχή του στα κοινωνικά, οικονομικά και πολιτιστικά δρώμενα. 

Και για να μπορεί να επιτελέσει το σημαντικό αυτό ρόλο χρειάστηκε να ανατρέψουμε εκπαιδευτικές πολιτικές του παρελθόντος, όπως αυτές που οδήγησαν στη διαθεσιμότητα εκπαιδευτικούς των ΕΠΑΛ αποδυναμώνοντας έτσι το ανθρώπινο δυναμικό της δομής των ΕΠΑΛ και στερώντας στους μαθητές/-τριες την πρόσβαση σε ποιοτικά αναβαθμισμένη παιδεία. Με σεβασμό, λοιπόν, στο ανθρώπινο δυναμικό η κυβέρνησή μας α) επανέφερε τους 2500 εκπαιδευτικούς της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης που ήταν σε καθεστώς διαθεσιμότητας – απόλυσης, β)  επαναλειτούργησε όλες τις καταργημένες ειδικότητες στα ΕΠΑΛ και γ) ανέτρεψε τους σχεδιασμούς των προηγούμενων κυβερνήσεων να οδηγήσουν τους νέους μας στην πρόωρη κατάρτιση από την ηλικία των 15.  

Για να μπορούμε όμως να εγγυηθούμε συνολική αναβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης, που συναντά την αποδοχή γονέων, μαθητών/-τριών και εκπαιδευτικών έχουμε ολοκληρώσει το στρατηγικό μας σχεδιασμό για την ΕΕΚ..

Ο σχεδιασμός αυτός βασίζεται στην ολιστική θεώρηση ολόκληρου του συστήματος της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, στην αναγνώριση και ενίσχυση του κοινωνικού ρόλου της, με τον περιορισμό των κοινωνικών ανισοτήτων,  στην ανάγκη συνεχούς εναρμόνισής της με τις απαιτήσεις της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, στην ανάγκη παροχής ποιοτικής εκπαίδευσης στους μαθητές και στις μαθήτριες που την επιλέγουν,  στην ανάγκη παροχής ασφαλών επαγγελματικών διεξόδων στους αποφοίτους της, στην εμπέδωση εργασιακής ασφάλειας και στη διαμόρφωση ενός ρεαλιστικού οράματος για τους εκπαιδευτικούς. 

Με τις προωθούμενες αλλαγές στα ΕΠΑΛ, αποτελεί σημαντική μας στόχευση να καταστούν αυτά, από μια επιλογή ανάγκης όπως ίσχυε μέχρι σήμερα, μια συνειδητή επιλογή για τους μαθητές και τις μαθήτριες,  κι ως προς αυτό καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια. 

Συγκεκριμένα, με τη νέα δομή των ΕΠΑΛ εξασφαλίζουμε την παροχή αφενός στέρεων γενικών γνώσεων, αφετέρου εξειδικευμένων τεχνολογικών και επαγγελματικών γνώσεων και δεξιοτήτων στους μαθητές, αποφεύγοντας την πρόωρη ειδίκευση. Παρέχουμε, δηλαδή την ενιαία δηλαδή βάση, όπου ο μαθητής χτίζει την επιλογή του ως προς την ειδικότητα που ακολουθεί, βάσει των ενδιαφερόντων, των κλίσεων και των ικανοτήτων του. Γι’ αυτό άλλωστε προωθούμε και δράσεις υποστήριξης των μαθητών μας μέσω συμβουλευτικής και ενισχυτικής διδασκαλίας (προσαρμοσμένης στις μαθησιακές ανάγκες τους), αλλά και υποστήριξη των εκπαιδευτικών των ΕΠΑΛ κυρίως μέσω επιμορφωτικών προγραμμάτων. 

Επιπλέον, προκειμένου να εξασφαλίσουμε τη βελτίωση της ποιότητας των σπουδών εξασφαλίσαμε χρήματα για την αναβάθμιση και επικαιροποίηση των Προγραμμάτων Σπουδών των ΕΠΑΛ ενώ στο αμέσως επόμενο διάστημα ολοκληρώνουμε το σχεδιασμό των μεταβατικών προγραμμάτων για τη Γ΄ τάξη ΕΠΑΛ, που θα λειτουργήσει το σχολικό έτος 2017-18 με τη νέα δομή.

Και φυσικά να συμπληρώσω ότι από τη φετινή σχολική χρονιά οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ μπορούν να εισάγονται, εκτός από τα ΤΕΙ, και στα Πανεπιστήμια σε ποσοστό 1% επιπλέον του αριθμού των εισακτέων. Όσον αφορά στα εσπερινά ΕΠΑΛ επαναφέρουμε το 1% των επιπλέον θέσεων, που είχε καταργηθεί με το 2013, με δυνατότητα μάλιστα επιλογής στους απόφοιτους των εσπερινών.

Τέλος να υπογραμμίσω τη μεγάλη βαρύτητα που δίνουμε στο Υπουργείο Παιδείας για την εργασιακή προοπτική των αποφοίτων των ΕΠΑΛ και την ομαλή και ασφαλή είσοδό τους στην αγορά εργασίας, με στόχο τη σύζευξη της επαγγελματικής εκπαίδευσης με την απασχόληση και τη στήριξη των αποφοίτων μετά την απόκτηση του πτυχίου τους.

Σε αυτή την κατεύθυνση υλοποιούμε την εφαρμογή του «μεταλυκειακού έτους – τάξης μαθητείας» που αφορά τους αποφοίτους των ΕΠΑΛ, ενώ στις προθέσεις μας είναι να εφαρμοστεί και στα ΙΕΚ, τα οποία αποτελούν το δεύτερο μεγάλο πυλώνα της στρατηγικής μας για την ΕΕΚ. Όπως είναι γνωστό στα ΙΕΚ λειτουργούν ειδικότητες σύμφωνα με τις τοπικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες παρέχοντας έτσι σε συνδυασμό με τα ΕΠΑΛ περισσότερες δυνατότητες επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης σε τοπικό επίπεδο. 

 Αναφορικά με την τάξη της Μαθητείας θα ήθελα να αναφερθώ εν συντομία σε κάποια βασικά χαρακτηριστικά της: 

Α. Αποτελεί ένα πρόγραμμα στο οποίο μπορούν να συμμετάσχουν προαιρετικά όσοι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ το επιθυμούν. Κατά την 9μηνη διάρκειά του περιλαμβάνει εκπαίδευση στο χώρο εργασίας είτε του δημοσίου είτε του ιδιωτικού τομέα με αμοιβή και πλήρη εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα.

Β. Αναφέρεται αποκλειστικά σε αποφοίτους ΕΠΑΛ άνω των 18 χρονών σε αντίθεση με τον αρχικό σχεδιασμό του από την προηγούμενη κυβέρνηση που επέτρεπε την εργασιακή απασχόληση σε μαθητές 16 ετών.

Γ. Διεξάγεται βάσει Προγραμμάτων Σπουδών ώστε να εξασφαλίζεται η ποιοτική εφαρμογή της με ευθύνη των ΕΠΑΛ και των εργαστηριακών κέντρων μέσα από ειδικό πρόγραμμα σπουδών που διεξάγεται στο χώρο εργασίας της εκάστοτε επιχείρησης για 4 ημέρες την εβδομάδα και 1 ημέρα εργαστηριακού μαθήματος στο σχολείο. 

Δ. Οι απόφοιτοι της τάξης μαθητείας θα αναβαθμίζουν τα εκπαιδευτικά τους προσόντα και θα αποκτούν εργασιακή εμπειρία. 

Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να αναφερθώ πιο συγκεκριμένα στην πιλοτική τάξη μαθητείας του Ηρακλείου και τους λόγους για τους οποίους φιλοδοξούμε να αποτελέσει μια καλή πρακτική, πάνω στην οποία θα βασιστεί η επέκταση του θεσμού της μαθητείας. 

• 1.Αποτελεί μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε από τη βάση και είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της τοπικής εκπαιδευτικής και επιχειρηματικής κοινότητας.

Για αυτό το λόγο απαντάει σε ανάγκες της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας, ενώ ταυτόχρονα έχει αναπτυξιακό προσανατολισμό βασισμένη στα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα της περιφέρειας Κρήτης.

Πιο συγκεκριμένα:

• Αφορά τον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (θα πραγματοποιηθεί στην ειδικότητα Ηλεκτρολόγοι Εγκαταστάσεων) που αποτελεί τομέα αιχμής της αναπτυξιακής στρατηγικής της χώρας.

          Με δεδομένο ότι οι τοπικές επιχειρήσεις στοχεύουν στη συνεργασία με αντίστοιχες μικρομεσαίες γερμανικές επιχειρήσεις για να αναπτύξουν νέες τεχνολογίες, ήταν απαραίτητο να επενδύσουν τόσο σε νέο και καλά εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό (μαθητεία), όσο και στην κατάρτιση του υπάρχοντος προσωπικού τους (συνεχιζόμενη κατάρτιση).

•  Ο κοινωνικός διάλογος οδήγησε σε μια λύση που: χρησιμοποιεί το θεσμό της μαθητείας για ποιοτική εκπαίδευση στο χώρο εργασίας, στοχεύει στην ανάπτυξη και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε επιχειρήσεις που επιθυμούν να παραμείνουν στην Ελλάδα

2.Μέσω αυτής της δράσης θα επιμορφωθούν στη Ελλάδα και στη Γερμανία εκπαιδευτικοί που θα αξιοποιηθούν ως επιμορφωτές για εκπαιδευτικούς και εκπαιδευτές.

• 3.Παράλληλα, σε συνεργασία των εκπαιδευτικών δομών με το ΚΕΚ του επιμελητηρίου θα πραγματοποιηθούν προγράμματα επιμόρφωσης των εκπαιδευτών στις επιχειρήσεις

Η δράση αυτή όχι μόνο αποτελεί βασική προϋπόθεση επιτυχίας του προγράμματος, αλλά φιλοδοξεί να συνεισφέρει ουσιαστικά στην αλλαγή της νοοτροπίας στην Ελλάδα σε σχέση με την εκπαίδευση στις επιχειρήσεις  (σε αυτό το σημείο θέλω να σημειώσω ότι είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που μοιραζόμαστε σε πολλά θέματα κοινές απόψεις με τους φίλους από το επιμελητήριο Ηρακλείου).

4.Για πρώτη φορά θα χρησιμοποιηθεί Πρόγραμμα Σπουδών που θα μπορεί να προσαρμοστεί στις τοπικές ανάγκες.

• 5.Θα επιδιωχθεί συνεργασία με φορείς της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ή/και ερευνητικά κέντρα

• 6.Η δράση αυτή θα χρησιμοποιηθεί ως καλή πρακτική για την ενημέρωση/ επιμόρφωση των συναδέλφων εκπαιδευτικών στις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας. 

Κλείνοντας θα ήθελα να επισημάνω ότι προγράμματα σαν την τάξη της Μαθητείας παίζουν καθοριστικό ρόλο στην αλληλεπίδραση μεταξύ εκπαιδευτικής κοινότητας, παραγωγικών δυνάμεων και τοπικών κοινωνικών παραγόντων. Αυτό συμβαίνει καθώς προάγουν ένα δημοκρατικό, επικοινωνιακό κλίμα συνεργασίας που ανταποκρίνεται στις ανάγκες και δυνατότητες της τοπικής κοινωνίας, αναδεικνύοντας έτσι το θετικό ρόλο που μπορεί να αναλάβει το σχολείο στη διαμόρφωση αμφίδρομης σχέσης με την κοινωνία με την προοπτική αυτό να επιφέρει αλλαγή στάσεων και νοοτροπίας και να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά για τη βιώσιμη πολιτιστική και κοινωνικό - οικονομική ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας.