02-02-26 Εθνικό απολυτήριο από το 2027 με ειδικούς αξιολογητές Συνέντευξη στον ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΛΑΚΑΣΑ
«Μιλάμε για αξιολόγηση με παιδαγωγικό σκοπό», λέει η Σοφία Ζαχαράκη και εξηγεί πως επιδίωξη του υπ. Παιδείας είναι «ένα λύκειο με λιγότερες εξετάσεις και περισσότερο χώρο για ουσιαστική μάθηση».
Ειδικό σώμα καθηγητών με πολυετή εμπειρία στο Λύκειο και στις Πανελλαδικές θα διορθώνει τα γραπτά των εξετάσεων για την απόκτηση του εθνικού απολυτηρίου, το οποίο θα αρχίσει να εφαρμόζεται από τους μαθητές της Α΄ Λυκείου το σχολικό έτος 2027-28, λέει στην «Κ» η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη.
Καθηγητές με πολυετή εμπειρία σε λύκεια και εξετάσεις θα επιστρατευθούν, ώστε να εξασφαλιστεί η αξιοπιστία του νέου συστήματος. Mέσα στον Φεβρουάριο αρχίζει ο εθνικός διάλογος
Ειδικό σώμα αξιολογητών, που θα αποτελείται από έμπειρους καθηγητές λυκείου, θα διορθώνει τα γραπτά των εξετάσεων για την απόκτηση του εθνικού απολυτηρίου, το οποίο θα αρχίσει να εφαρμόζεται από τους μαθητές της Α΄ Λυκείου το σχολικό έτος 2027-2028. «Το σημερινό εξεταστικό σύστημα έχει ένα ισχυρό χαρακτηριστικό: την αξιοπιστία. Θέλουμε να είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι αυτό που θα το διαδεχθεί είναι εξίσου διαφανές και αξιόπιστο», λέει στη συνέντευξή της στην «Κ» η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη.
– Πότε θα αρχίσει ο εθνικός διάλογος για το εθνικό απολυτήριο;
– Ο εθνικός διάλογος ξεκινάει τώρα, μέσα στον Φεβρουάριο, για να έχουμε τον χρόνο που απαιτείται και με σοβαρότητα να φθάσουμε στην ορθή νομοθέτηση. Ξεκινάμε με ανοιχτή πρόσκληση προς την εκπαιδευτική κοινότητα, τα κόμματα, την κοινωνία – τα παιδιά και τις οικογένειές τους. Ηδη έχουμε συγκροτήσει νομοπαρασκευαστική επιτροπή, η οποία δουλεύει πάνω σε κρίσιμες θεσμικές τομές: τη δημιουργία της Εθνικής Αρχής Εξετάσεων, του Εθνικού Σώματος Αξιολογητών και τη νέα Τράπεζα Θεμάτων. Θέλουμε ανθρώπους με επάρκεια και κύρος, που μπορούν να διαμορφώνουν θέματα και να αξιολογούν με αξιοπιστία.
– Από ποιους θα αποτελείται το Εθνικό Σώμα Αξιολογητών;
– Από καθηγητές με πολυετή εμπειρία σε λύκεια και εξετάσεις, οι οποίοι έχουν και βαθιά γνώση της δυναμικής των παιδιών και του «τρόπου» που μαθαίνουν στο σχολείο. Θα αποτελείται από ανθρώπους με εμπειρία στο υπάρχον σύστημα εξετάσεων. Το σημερινό εξεταστικό σύστημα έχει ένα ισχυρό χαρακτηριστικό: την αξιοπιστία. Θέλουμε να είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι αυτό που θα το διαδεχθεί είναι εξίσου διαφανές και αξιόπιστο. Αυτό είναι θεμέλιο για κάθε επόμενο βήμα.
– Τι άλλο θα συμπεριλάβει ο εθνικός διάλογος; Οι πληροφορίες μιλούν για θεσμοθέτηση του νέου σχολείου.
– Όταν μιλάμε για το νέο λύκειο και για το νέο σχολείο συνολικά, μιλάμε για συνοχή και συνέχεια από το νηπιαγωγείο μέχρι το λύκειο. Μιλάμε για αξιολόγηση με παιδαγωγικό σκοπό, όχι απλώς για εξετάσεις. Σκεφτόμαστε ένα λύκειο με λιγότερες εξετάσεις και περισσότερο χώρο για ουσιαστική μάθηση. Αυτό, όμως, θέλει πολλή δουλειά: θέλει να εξηγήσουμε καθαρά τι αλλάζει και γιατί. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ενίσχυση του Εθνικού Απολυτηρίου με κρατικά πιστοποιητικά δεξιοτήτων. Το κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας και το κρατικό πιστοποιητικό ψηφιακών δεξιοτήτων εντάσσονται στον σχεδιασμό μας, ώστε από το 2027 να μπορούν να παρέχονται δωρεάν μέσα από το δημόσιο σχολείο. Ήδη έχουμε εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ.
– Ως υπουργείο θα καταθέσετε πρόταση για το εθνικό απολυτήριο;
– Βεβαίως θα καταθέσουμε συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη πρόταση, αλλά ταυτόχρονα και ένα πλαίσιο αρχών, ερωτημάτων και επιλογών. Η πρόταση στηρίζεται σε πέντε πυλώνες, που αφορούν όλο το εκπαιδευτικό σύστημα και όχι μόνο τις εξετάσεις: Το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, ώστε όλα τα παιδιά να έχουν πρόσβαση σε έναν ισχυρό, κοινό κορμό γνώσεων και δεξιοτήτων. Τη σχολική ζωή, γιατί το σχολείο δεν είναι μόνο ύλη και εξετάσεις, αλλά μια κοινότητα όπου το κάθε παιδί δικαιούται να συμμετέχει ισότιμα, να μαθαίνει και να ολοκληρώνεται ως προσωπικότητα. Την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, με ενιαία, συνεχή και ουσιαστική στήριξη στο έργο τους. Τις υποδομές, σχολικές και ψηφιακές, που διασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες όπου και αν ζει ένα παιδί. Τη διακυβέρνηση του συστήματος, με καθαρούς ρόλους, λογοδοσία και θεσμική συνέχεια. Επιπλέον έχουμε και ένα ολοκληρωμένο σχέδιο πολυμεσικής επικοινωνίας και συμβουλευτικής προς τους γονείς, ώστε να κατανοούν τις αλλαγές και να στηρίζουν ουσιαστικά τα παιδιά τους.
– Με δεδομένο ότι το εθνικό απολυτήριο θα εφαρμοστεί από το 2027, και άρα από μια νέα κυβέρνηση, εάν δεν υπάρξει συναίνεση στη Βουλή, η Ν.Δ. θα προχωρήσει στην ψήφισή του μόνη;
– Αυτή η μεταρρύθμιση αφορά το σύνολο της κοινωνίας, το αύριο της χώρας, δεν επιτρέπεται να αντιμετωπιστεί ως μέρος ενός πολιτικού κύκλου. Αλλά η κυβέρνησή μας έχει αποδείξει ότι δεν θα αποστεί της ευθύνης της να προχωρήσει μια μεταρρύθμιση που θεωρεί ότι δημιουργεί μια ισχυρή αλυσίδα γνώσης και δεξιοτήτων που θα ξεκινάει από το νηπιαγωγείο, μέχρι το πανεπιστήμιο.
– Προγραμματίζεται η πιλοτική υλοποίηση του προγράμματος ΙΒ σε Πρότυπα και Μουσικά Σχολεία από τον Σεπτέμβριο; Με δεδομένο ότι ο κάτοχος IB αποκλείεται από τα δημόσια ελληνικά ΑΕΙ, αν δεν έχει την οικονομική επιφάνεια να στείλει το παιδί σε ξένο ΑΕΙ, γιατί να το επιλέξει ένας γονιός για το παιδί του;
– Η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος IB σε δημόσια σχολεία έρχεται να προσθέσει ακόμη μία επιλογή μέσα στο δημόσιο σύστημα. Το γεγονός ότι ήδη βλέπουμε ενδιαφέρον από οικογένειες, ακόμη και μέσα σε αυτό το περιοριστικό πλαίσιο, δείχνει η ελληνική οικογένεια θέλει να έχει το παιδί της επιλογές και εναλλακτικά μονοπάτια. Και η κυβέρνησή μας κι εγώ προσωπικά πιστεύουμε στις διαφορετικές επιλογές. Το τελικό αποτύπωμα θα φανεί βεβαίως από τις εγγραφές. Πάντως είναι σαφές: το IB δεν καθίσταται μονόδρομος. Είναι μια πρόσθετη διαδρομή, που δοκιμάζεται πιλοτικά.
– Θα υλοποιηθεί το πολλαπλό βιβλίο, καθώς δίνονται συνεχείς παρατάσεις;
– Ήδη έχουν εγκριθεί από το ΙΕΠ 181 διδακτικά πακέτα για 146 γνωστικά αντικείμενα, από το νηπιαγωγείο έως και την Α΄ Λυκείου. Τα βιβλία θα αναρτηθούν ψηφιακά, ώστε οι εκπαιδευτικοί να τα αξιολογήσουν και να επιλέξουν, για να γίνει η διανομή τους στα σχολεία από το 2027.
– Μόνο έξι νεοδιόριστοι εκπαιδευτικοί από τις 22.000 κατά την ατομική αξιολόγησή τους κρίθηκαν «μη ικανοποιητικοί». Πώς το κρίνετε;
– Αναμφίβολα, το σύστημα της αξιολόγησης θέλει βελτιώσεις και αλλαγές, τις οποίες ήδη έχω συζητήσει και με την εκπαιδευτική κοινότητα. Η αξιολόγηση βέβαια των νεοδιόριστων δεν έγινε αποκλειστικά για να εντοπίσουμε τους «μη ικανοποιητικούς». Εγινε για να αξιολογήσουμε τις δυνατότητες και κυρίως να ενδυναμώσουμε και να στηρίξουμε τους ανθρώπους που μπαίνουν στις σχολικές τάξεις. Λησμονούμε πολλές φορές στη δημόσια συζήτηση τις δυσκολίες και τις απαιτήσεις που έχει η δουλειά ενός εκπαιδευτικού. Πάντως υπάρχουν και ευοίωνα στοιχεία σχετικά με την ποιότητα των ανθρώπων της εκπαίδευσης. Οπως μου ανέφερε ο διευθυντής Εκπαίδευσης και Δεξιοτήτων του ΟΟΣΑ Αντρέα Σλάιχερ –με τον οποίο συναντήθηκα την Τρίτη–, οι Έλληνες εκπαιδευτικοί είναι από τους πιο καταρτισμένους, με πολλές ακαδημαϊκές περγαμηνές, ένα προφίλ που δεν τον συναντάει συχνά σε άλλες χώρες. Το γεγονός επίσης ότι η συντριπτική πλειονότητα ανταποκρίνεται με επαγγελματισμό είναι ενθαρρυντικό. Και όσοι δυσκολεύονται, δεν στιγματίζονται, στηρίζονται.
– Ποιες αλλαγές θα γίνουν στο σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών;
– Θέλουμε μια αξιολόγηση πιο ουσιαστική και λιγότερο γραφειοκρατική. Μια αξιολόγηση που οδηγεί σε στοχευμένη επιμόρφωση. Ξεκινήσαμε σε ένα περιβάλλον έντονης άρνησης, σήμερα όμως βλέπουμε ότι η παρουσία του συμβούλου στην τάξη γίνεται σταδιακά αποδεκτή ως στήριξη και επαγγελματική ανατροφοδότηση – όχι ως έλεγχος. Το κρίσιμο δεν είναι η κατάταξη, αλλά η ουσιαστική ανατροφοδότηση που βοηθάει τον εκπαιδευτικό να βελτιώσει την παιδαγωγική του πρακτική. Γι’ αυτό και η αξιολόγηση πρέπει να γίνει πιο ευέλικτη, με επίκεντρο τη βελτίωση της διδασκαλίας και την πραγματική υποστήριξη μέσα στην τάξη. Εχει μάλιστα αρχίσει η αξιολόγηση και των μονίμων εκπαιδευτικών σε πολλές περιοχές ανά την Ελλάδα.
Στόχος είναι να αυξήσουμε τους σχολικούς συμβούλους ώστε η αξιολόγηση και υποστήριξη να είναι πιο ποιοτική και να επεκταθεί σε όλους τους εκπαιδευτικούς.
– Θα υπάρξουν αυξήσεις στους μισθούς των εκπαιδευτικών;
– Η κυβέρνηση έχει προχωρήσει ήδη, για πρώτη φορά έπειτα από πάρα πολλά χρόνια, σε αυξήσεις στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων και σημαντικές φορολογικές μειώσεις που αυξάνουν το διαθέσιμο εισόδημα. Υλοποιούμε ταυτόχρονα πολιτικές που μειώνουν το πραγματικό, «κρυφό» κόστος ζωής για τον εκπαιδευτικό, ιδιαίτερα για όσους υπηρετούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, όπως η διπλή επιστροφή ενοικίου. Γιατί η αναγνώριση του έργου του εκπαιδευτικού δεν είναι μόνο θέμα μισθού, αλλά και καθημερινότητας, αξιοπρέπειας και στήριξης στην πράξη. Η όποια συζήτηση για περαιτέρω μισθολογικές βελτιώσεις γίνεται σε συνεργασία με τον αρμόδιο υπουργό και πάντα εντός των δημοσιονομικών πλαισίων.
– Μιλήσατε για πέντε νέες αιτήσεις για ίδρυση μη κρατικών ΑΕΙ από το 2026-2027, χωρίς σε αυτές να συμπεριλαμβάνονται οι αιτήσεις που «κόπηκαν» πέρυσι. Ηδη στην Ελλάδα λειτουργούν 22 δημόσια ΑΕΙ και τέσσερα μη κρατικά. Υπάρχει μελέτη για τον αριθμό ΑΕΙ που χρειάζεται η Ελλάδα;
– Η στρατηγική επιλογή είναι η χώρα τηρώντας αυστηρά κριτήρια ποιότητας και βιωσιμότητας –υπό την αδιαμφισβήτητη εποπτεία της ΕΘΑΑΕ– να γίνει εκπαιδευτικό κέντρο στην ευρύτερη περιοχή. Στοχεύουμε στα ξενόγλωσσα προγράμματα, στις συνεργασίες, στην εξωστρέφεια. Μετράμε ποιότητα, βιωσιμότητα και επιλογές με προοπτική. Και αυτό είναι το φίλτρο με το οποίο εξετάζονται όλες οι αιτήσεις. Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να έχει ανοιχτές πόρτες στους ανθρώπους που θα επιλέξουν να έρθουν εδώ να σπουδάσουν, να εργαστούν και να επενδύσουν στο μέλλον τους. Η δυναμική του εγχειρήματος θα φανεί βεβαίως στην πράξη.
– Ήδη, λόγω της ελάχιστης βάσης εισαγωγής μένουν πολλές κενές θέσεις σε δημόσια περιφερειακά ΑΕΙ. Το πρόβλημα εκτιμάται πως θα ενταθεί λόγω της λειτουργίας των τεσσάρων μη κρατικών. Θα λάβετε μέτρα;
– Η ελάχιστη βάση εισαγωγής δεν μπήκε ως κόφτης, αλλά για να προστατεύσει την ποιότητα των σπουδών, την αξία των πανεπιστημίων και τον μόχθο της ελληνικής οικογένειας. Ήδη έχουμε λάβει σημαντική μέριμνα και μέτρα για το, υπαρκτό εδώ και αρκετά χρόνια, πρόβλημα στα περιφερειακά πανεπιστήμια. Η αύξηση των θέσεων μέσω κατατακτηρίων στο 30%, η γενναία χρηματοδότηση, τακτική και έκτακτη, η καίρια αναβάθμιση των υποδομών, η δημιουργία νέων φοιτητικών εστιών, η πολύ μεγάλη αύξηση του στεγαστικού φοιτητικού επιδόματος για τους φοιτητές στην περιφέρεια δείχνουν ότι δεν είναι ρητορική η δέσμευσή μας για την υποστήριξη των πανεπιστημίων εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης. Βλέπετε, εξάλλου, ότι δημιουργήσαμε ακόμη και νέα τμήματα, σε περιφερειακά ΑΕΙ, όπου φυσικά υπάρχουν οι ακαδημαϊκές προϋποθέσεις και μπορεί να είναι βιώσιμα.
«Λόουερ» από το Δημόσιο
Στόχος, να παρέχονται δωρεάν μέσα από το δημόσιο σχολείο κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας και κρατικό πιστοποιητικό ψηφιακών δεξιοτήτων.
Στήριξη στην πράξη
Η αναγνώριση του έργου του εκπαιδευτικού δεν είναι μόνο θέμα μισθού, αλλά και καθημερινότητας, αξιοπρέπειας και στήριξης στην πράξη.
